«Oʻzbekiston–2030» milliy strategiyasining yangilangan loyihasi SOVAZ portalida muhokamaga qoʻyildi va moliya bozorida yangi “tarkib”ni maydonga tushirdi. Hujjatga ko‘ra, hukumat bank sektoridagi ulushini bosqichma-bosqich qisqartirishni rejalashtirmoqda: besh yirik kredit tashkilotini xususiy qo‘llarga o‘tkazish ko‘zda tutilgan. Bu haqda upl.uz xabar beradi.
Strategiyada aniq “hisob” bor: 2026 yil boshigacha davlat ishtirokidagi banklar soni kamida bittaga qisqarishi, o‘n yillik yakuniga kelib esa hukumat tasarrufida atigi to‘rtta asosiy moliyaviy institut qolishi belgilangan. Avvalgi, 2023 yil kuzida tasdiqlangan tahrirda esa davlat 3–4 bankni saqlab qolishi mumkinligi qayd etilgandi.
Hozir davlat ulushi 9 ta bankda saqlanib turibdi: Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki (NBU), «Agrobank», «Uzpromstroybank», «Asakabank», «Xalq banki», «Biznesni rivojlantirish banki», «Mikrokreditbank», «Alokabank» va «Turonbank». Rejaga ko‘ra, har yili kamida bitta bank xususiylashtirish jarayonidan o‘tishi kerak.
Yangi moliyaviy “reglament” bank tizimi aktivlarida davlat sektorining ulushiga ham qat’iy mezon qo‘ydi: 2026 yilda bu ko‘rsatkich 65% bo‘lishi, 2030 yilga kelib 55% gacha tushirilishi kerak. Taqqoslash uchun, joriy yil 1 dekabr holatiga davlat banklari aktivlarning 64,53% ini nazorat qilmoqda — pul ifodasida 576,2 trln so‘m.
E’tiborli jihat: yangilangan strategiyadan ichki bozorga kamida to‘rtta nufuzli xorijiy bank guruhini majburiy jalb etish haqidagi band olib tashlangan.
Iqtisodiy sharhlovchi Otabek Bakirov fikricha, yaqin muddatda sotuvga eng real nomzodlar nisbatan kichik banklar — «Alokabank» yoki «Turonbank». Sektor “og‘ir vaznlari” bo‘lgan «Uzpromstroybank» va «Asakabank»ning to‘liq xususiylashtirilishi aktivlar bo‘yicha reja ko‘rsatkichlaridan kelib chiqib, 2028 yilgacha cho‘zilishi mumkin. Shunga qaramay, tayyorgarlik ishlari allaqachon boshlangan: Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki (YTTB) 2026 yilda «Asakabank» aksiyalarining 15% paketini sotib olish niyatida ekani bo‘yicha kelishuvga erishilgani ma’lum qilindi.
Iqtisodiyot va moliya vazirligi taqvimiga ko‘ra, «Uzpromstroybank»ni xususiylashtirish 2025–2026 yillarda yakunlanishi rejalashtirilgan. NBU, «Agrobank», «Mikrokreditbank», «Xalq banki» va «Biznesni rivojlantirish banki» esa kamida 2028 yil oxirigacha davlat tasarrufida qoladi.
Sentyabr oyida prezident qarori bilan Oʻzbekiston Milliy investitsiya fondiga «Uzpromstroybank» aksiyalarining 30% i o‘tkazildi, fond portfelidan esa «Mikrokreditbank» va «Biznesni rivojlantirish banki»dagi ulushlar chiqarildi. Fitch ekspertlari ham islohotlarning navbatdagi bosqichida «Uzpromstroybank» sotuv uchun ustuvor obyekt sifatida ajratilganini ta’kidladi.
Tarixiy fakt: Oʻzbekistonda xorijiy kapital ishtirokidagi ilk bank XIX asr oxirida Toshkentda Rossiya imperiyasi Davlat banki bo‘limi ish boshlagan paytda paydo bo‘lgan va bu hududning o‘sha davr xalqaro moliya tizimiga qo‘shilishiga yo‘l ochgan.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
Mehmon guruhidagi foydalanuvchilar ushbu nashrga izoh qoldira olmaydi.
