«Ўзбекистон–2030» миллий стратегиясининг янгиланган лойиҳаси SOVAZ порталида муҳокамага қўйилди ва молия бозорида янги “таркиб”ни майдонга туширди. Ҳужжатга кўра, ҳукумат банк секторидаги улушини босқичма-босқич қисқартиришни режалаштирмоқда: беш йирик кредит ташкилотини хусусий қўлларга ўтказиш кўзда тутилган. Бу ҳақда upl.uz хабар беради.
Стратегияда аниқ “ҳисоб” бор: 2026 йил бошигача давлат иштирокидаги банклар сони камида биттага қисқариши, ўн йиллик якунига келиб эса ҳукумат тасарруфида атиги тўртта асосий молиявий институт қолиши белгиланган. Аввалги, 2023 йил кузида тасдиқланган таҳрирда эса давлат 3–4 банкни сақлаб қолиши мумкинлиги қайд этилганди.
Ҳозир давлат улуши 9 та банкда сақланиб турибди: Ташқи иқтисодий фаолият миллий банки (NBU), «Агробанк», «Узпромстройбанк», «Асакабанк», «Халқ банки», «Бизнесни ривожлантириш банки», «Микрокредитбанк», «Алокабанк» ва «Туронбанк». Режага кўра, ҳар йили камида битта банк хусусийлаштириш жараёнидан ўтиши керак.
Янги молиявий “регламент” банк тизими активларида давлат секторининг улушига ҳам қатъий мезон қўйди: 2026 йилда бу кўрсаткич 65% бўлиши, 2030 йилга келиб 55% гача туширилиши керак. Таqqosлаш учун, жорий йил 1 декабр ҳолатига давлат банклари активларнинг 64,53% ини назорат қилмоқда — пул ифодасида 576,2 трлн сўм.
Эътиборли жиҳат: янгиланган стратегиядан ички бозорга камида тўртта нуфузли хорижий банк гуруҳини мажбурий жалб этиш ҳақидаги банд олиб ташланган.
Иқтисодий шарҳловчи Отабек Бакиров фикрича, яқин муддатда сотувга энг реал номзодлар нисбатан кичик банклар — «Алокабанк» ёки «Туронбанк». Сектор “оғир вазнлилари” бўлган «Узпромстройбанк» ва «Асакабанк»нинг тўлиқ хусусийлаштирилиши активлар бўйича режа кўрсаткичларидан келиб чиқиб, 2028 йилгача чўзилиши мумкин. Шунга қарамай, тайёргарлик ишлари аллақачон бошланган: Европа тикланиш ва тараққиёт банки (ЕТТБ) 2026 йилда «Асакабанк» акцияларининг 15% пакетини сотиб олиш ниятида экани бўйича келишувга эришилгани маълум қилинди.
Иқтисодиёт ва молия вазирлиги тақвимига кўра, «Узпромстройбанк»ни хусусийлаштириш 2025–2026 йилларда якунланиши режалаштирилган. NBU, «Агробанк», «Микрокредитбанк», «Халқ банки» ва «Бизнесни ривожлантириш банки» эса камида 2028 йил охиригача давлат тасарруфида қолади.
Сентябрь ойида президент қарори билан Ўзбекистон Миллий инвестиция фондига «Узпромстройбанк» акцияларининг 30% и ўтказилди, фонд портфелидан эса «Микрокредитбанк» ва «Бизнесни ривожлантириш банки»даги улушлар чиқарилди. Fitch экспертлари ҳам ислоҳотларнинг навбатдаги босқичида «Узпромстройбанк» сотув учун устувор объект сифатида ажратилганини таъкидлади.
Тарихий факт: Ўзбекистонда хорижий капитал иштирокидаги илк банк XIX аср охирида Тошкентда Россия империяси Давлат банки бўлими иш бошлаган пайтда пайдо бўлган ва бу ҳудуднинг ўша давр халқаро молия тизимига қўшилишига йўл очган.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
Меҳмон гуруҳидаги фойдаланувчилар ушбу мақолага изоҳ қолдира олмайди.
