Фото: WANA / Reuters
Иранда биліктің ауысу кезеңі ресми түрде басталды. Президент Масуд Пизишкиян мемлекеттік телерадиокомпаниясы арқылы ұлтқа үндеу жолдап, уақытша кеңестің өз қызметін бастағанын және ол "қадірлі имам" деп атаған Әли Хаминаидің жолын берік ұстанатынын мәлімдеді. Reuters агенттігі мен басқа да халықаралық дереккөздер Иранда жоғары басшы өкілеттігін уақытша өз мойнына алатын кеңес іске қосылғанын растайды.
Иран Конституциясына сәйкес, жоғары басшы лауазымы босаған кезде елді уақытша басқару үшін үш адамнан тұратын кеңес құрылады. Reuters агенттігінің хабарлауынша, бұл құрылымға президент Масуд Пизишкиян, сот билігінің басшысы Ғуломхусейн Мухсини Эджеи және Фиқһ кеңесінің өкілі ретінде Ализара Арафи кірген. Демек, Пизишкийонның мәлімдемесі жай ғана саяси мәлімдеме емес, конституциялық механизмнің іс жүзінде іске қосылғанының ресми дәлелі болды.
Пизишкиян өз үндеуінде тағы бір маңызды нәрсені атап өтті: ол Иранның бұл шабуылдарды жауапсыз қалдырмайтынын ашық айтты. Президенттің айтуынша, ел дұшпандарының базалары мен мүмкіндіктерін жою арқылы оларды үмітсіздікке түсіргісі келеді. Бұл риторика қазіргі жағдайда Иранның саяси ғана емес, әскери жауап беру жолын да ашық қалдырып отырғанын көрсетеді. Al Jazeera да Пизишкиан басқармасы бұл оқиғаны "үлкен қылмыс" деп бағалағанын және кек алу рухында мәлімдеме жасағанын жазды.
Президенттің бұған дейін Telegram арқылы таратылған мәлімдемесі де дәл осындай өткір рухта болған. Онда Хаминайдың өлтірілуі "Америка-сионистік одақтың мұсылмандарға, әсіресе әлемдегі шииттерге қарсы ашық соғысы" ретінде түсіндірілді. Бұл сөз Иран ішінде оқиғаға тек мемлекет басшысының өлімі ғана емес, сонымен қатар діни-саяси және өркениеттік соққы ретінде қарастырылғанын білдіреді. 1 наурыздағы Al Jazeera материалдарында дәл осы көңіл-күй күшті көрсетілген.
Бұл мәлімдемелер 28 февраль күні Израиль мен АҚШ тарапынан Иранға жасалған соққылар аясында айтылды. Reuters агенттігіне сұхбат берген израильдік шенеунік осы соққылар кезінде Иранның жоғары басшысы Али Хаменеи мен президент Масуд Пизишкиян да нысаналардың бірі болғанын айтқан еді. Кейінірек Reuters Хаминаидің қаза тапқанын және бұл оқиға Иранда билік алшақтығын туғызғанын жазды.
Қысқасы, Пизишкиянның сөзі Иранда жаңа саяси кезеңнің басталғанын ресми түрде бекітті: бір жағынан - уақытша кеңес жұмыс істей бастады, екінші жағынан - мемлекет басшылығы қатаң жауап риторикасын таңдады. Енді ең үлкен сұрақ: бұл өтпелі кезең тек ішкі басқарумен шектеледі ме, әлде ол аймақтағы үлкен эскалацияға әкеледі ме?
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
