БҰҰ Бас Ассамблеясы Нью-Йоркте 1 октябрьді Халықаралық кофе күні ретінде белгілеу туралы резолюцияны мақұлдады. Құжатқа Беларусь, Қырғызстан, Түрікменстан және Өзбекстанды қосқанда ондаған ел авторлық еткені айтылады.
Резолюцияда кофе өсіру және өңдеу тізбегі бірқатар Тұрақты даму мақсаттарына қызмет ететіні атап өтілді: аштыққа қарсы күрес, аса кедейлікті азайту, әйелдердің құқықтары мен мүмкіндіктерін кеңейту, лайықты еңбек пен экономикалық өсуді қолдау.
БҰҰ Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымының ФАО бас директоры Цюй Дунюй бұл шешімнің мағынасын қарапайым тілмен жеткізді: кофе - жай ғана сусын емес, ол "дәннен кесеге дейін" бүкіл әлемдік сауданың бір бөлігі, миллиондаған фермерлік шаруашылықтарға күнкөріс көзі, ауылдық қауымдастықтарды жаһандық нарықтармен байланыстыратын көпір.
Кофеге деген қызығушылық та жыл сайын артып келеді. Соңғы он жылда әлем бойынша жан басына шаққандағы тұтыну орташа есеппен жылына 1,2 пайызға өскені, ал сала шамамен 25 миллион фермерге табыс әкелетіні айтылады. Сонымен қатар, қосылған құн тізбегінің әр сатысында - өндіру, өңдеу, логистика, қуыру, қызмет көрсету - жаңа жұмыс орындары пайда болады.
Өнеркәсіптің ауқымы өте үлкен: жаһандық кофе индустриясы жылына 200 миллиард доллардан астам кіріс әкелетіні атап өтілді. Кофе әлі де әлемдегі ең көп сатылатын өнімдердің бірі болып табылады: 2024 жылы әлемдік өндіріс 11 миллион тоннадан асты, оның ішінде шамамен 8 миллион тонна кофе дәндері халықаралық нарықтарға шығарылды. Сол жылы өндіріс құны шамамен 25 миллиард долларға, ал экспорт көлемі шамамен 34 миллиард долларға бағаланды.
2024 жылдың қорытындысы бойынша ең ірі экспорттаушылар ретінде Бразилия мен Вьетнам аталды, ал ең ірі импорттаушылар Еуропа Одағы мен АҚШ болды.
Қысқасы, БҰҰ-ның бұл шешімінің мақсаты тек "мерекелеу" ғана емес - кофе артындағы еңбекті, ауылдық қауымдастықтарды, әділ құн тізбегін және тұрақты өндірісті көбірек көрсету. Яғни, таңертеңгі бір шыныаяқ кофенің артында тұтас экономика мен миллиондаған отбасының өмірі тұр - бұл шындық халықаралық деңгейде де ресми түрде мойындалды.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
