Таяу Шығыстағы геосаяси жағдай күтпеген сипат алуда. Reuters ақпарат агенттігінің батыстық дипломатиялық орталар мен Ирандағы сенімді дереккөздерге сүйене отырып хабарлауынша, Сауд Арабиясы өз тарихында алғаш рет Иран аумағына тікелей әскери соққылар берген. Бұл шабуылдар осы уақытқа дейін көпшіліктен жасырын ұсталып келген еді.
Күтпеген және қатаң жауап
Сарапшылардың пікірінше, бұрын еш жерде жарияланбаған бұл әскери операциялар Эр-Риядтың аймақтық қауіпсіздік мәселесінде әлдеқайда сенімді және батыл әрекет ете бастағанын көрсетеді. Корольдік өз қарсыласының шабуылдарына дәл сондай әдіспен — оның өз аумағында жауап қайтаруды ұйғарған.
Мәлім болғандай, Сауд Арабиясының жауап соққылары биылғы жылдың наурыз айында жүзеге асырылған. Алайда Ирандағы нақты қай стратегиялық нысандар нысанаға алынғаны әзірге құпия күйінде қалып отыр. Эр-Рияд та, Тегеран да бұл жағдай бойынша ресми түсініктеме беруге асығар емес.
Шиеленіс қалай басталған еді?
Жағдайдың ушығуына биылғы жылдың 28 ақпанында АҚШ пен Израиль тарапынан Иранға қарсы басталған ауқымды әскери науқан себеп болған еді. Бұған жауап ретінде Тегеран Вашингтонның жақын одақтастары болған араб мемлекеттеріне, соның ішінде Сауд Арабиясына зымырандар мен дрондар арқылы шабуыл жасады.
Иран тарапынан нысанаға алынған негізгі нүктелер:
Дипломатиялық өкілдік: Сауд Арабиясындағы АҚШ елшілігі;
Энергетика алыбы: Әлемдегі ең ірі мұнай экспорттау орталықтарының бірі саналатын Saudi Aramco компаниясының Рас-Танура нысаны.
Эр-Риядтың ұстанымы: Батылдықтан келіссөздерге дейін
Сауд Арабиясының бұл соғыстағы көзқарасын екі маңызды кезеңге бөлуге болады. Алдымен, Корольдіктің тақ мұрагері Мұхаммед бен Салман АҚШ президенті Дональд Трампты Иранға қарсы әскери әрекеттерді екіұдай ойланбастан жалғастыруға шақырған еді.
Алайда соғыстың созылуы және стратегиялық маңызы бар Ормуз бұғазының қоршауға алынуы Эр-Риядты өз ұстанымын жұмсартуға мәжбүр етті. Нәтижесінде, Корольдік Вашингтонды қоршауды тоқтатуға және Тегеранмен диалогты қайта жандандыруға көндіруге тырыса бастады.
Аймақтық жасырын ойындар
Айта кетерлігі, тек Сауд Арабиясы ғана емес, сонымен қатар Біріккен Араб Әмірліктері де Тегеранға қарсы бірқатар жасырын шабуылдар жасағаны белгілі болып отыр. Сондай-ақ, Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяхудың соғыс жүріп жатқан тұста БАӘ-ге жасырын сапармен баруы аймақтағы одақтастық қарым-қатынастардың жаңа деңгейге шыққанын білдіреді.
Сіздіңше, Сауд Арабиясының Иранға тікелей жауап қайтаруы аймақта бейбітшілік орнатуға көмектесе ме, әлде жағдайды одан сайын ушықтыра ма?
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
