2026 yil 5 yanvar kuni “Respublika mahallalarida xavfsiz muhitni yaratish yo‘nalishida yaxlit manzilli ishlash tizimini joriy etishga qaratilgan qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi prezident qarori qabul qilindi. Unda mahallalarda jinoyatchilikning barvaqt oldini olish, muammolarni vaqtida ko‘rib, joyida hal qilish uchun mas’uliyatni yanada aniq va shaxsan belgilangan tartibda tashkil etish ko‘zda tutilgan.
Qarorga muvofiq, 2026 yil davomida hududlarda manzilli ishlarni kuchaytirish maqsadida mahallalar mas’ul rahbarlar va tashkilotlarga nomma-nom biriktiriladi. Ya’ni, “kim javobgar?” degan savol havoda osilib qolmaydi: har bir xavfli nuqta uchun aniq mas’ullar belgilanadi.
Qanday mahallalar kimlarga biriktiriladi?
1. Kriminogen vaziyati og‘ir mahallalar
Bunday hududlar tuman (shahar) hokimlari, prokurorlari hamda ichki ishlar organlari boshliqlari va ularning o‘rinbosarlariga biriktiriladi. Maqsad aniq: og‘ir vaziyatni “qog‘ozda” emas, mahallada, real ishlar bilan o‘zgartirish.
2. 5 yildan buyon “qizil” toifada bo‘layotgan mahallalar
Ushbu mahallalar Milliy gvardiyaning hududiy boshqarmalari boshliqlari, viloyat darajasidagi ichki ishlar organlari rahbarlarining va hokimlarning o‘rinbosarlariga mas’ul qilib beriladi. Demak, eng uzoq vaqtdan beri xavfli toifada turgan joylar yuqoriroq darajadagi rahbarlar nazoratiga o‘tadi.
3. 3 yildan buyon “qizil” toifada qolayotgan mahallalar
Bular huquq-tartibot idoralarining ta’lim va ilmiy tashkilotlariga biriktiriladi. Bu yerda yondashuv biroz boshqacha: sabablarni tahlil qilish, profilaktika mexanizmlarini kuchaytirish, ta’lim-ilmiy asosda yechimlarni tizimlashtirishga urg‘u berilmoqda.
4. Kriminogen vaziyati eng og‘ir tuman va shaharlar
Eng murakkab tuman va shaharlar viloyatlar darajasidagi prokurorlarning va ichki ishlar organlari rahbarlarining birinchi o‘rinbosarlariga biriktiriladi. Ya’ni, “og‘ir front”da qaror qabul qilish vakolati yuqori bo‘lgan rahbarlar birinchi qatorga chiqadi.
5. Ayollar jinoyatchiligi, spirtli ichimlik/giyohvandlik, nizoli oilalar ko‘p mahallalar
Bunday hududlar alohida yondashuv bilan tegishli sohalar rahbarlariga biriktiriladi:
- viloyat darajasidagi oila va xotin-qizlar boshqarmalari,
- sog‘liqni saqlash boshqarmalari,
- adliya boshqarmalari boshliqlari.
Bu esa muammoga “faqat jazo” emas, balki ijtimoiy-psixologik, tibbiy va huquqiy yechimlar orqali ta’sir qilish ko‘zlanayotganini anglatadi.
Nima o‘zgaradi?
Qaror mazmunidan kelib chiqsa, asosiy g‘oya bitta: har bir muammoli mahalla “e’tibordan chetda qolmasin”, jinoyatchilikka olib kelayotgan omillar ertaroq aniqlansin va mas’ullar ishni manzilli, natijaga qarab olib borsin.
Haqiqat shu: xavfsiz mahalla — faqat kamera yoki patrul emas. Bu tartib, mas’uliyat, profilaktika va odamlar bilan muntazam muloqot. Yangi tizim shu to‘rtlikni bir joyga yig‘ib, “har kim o‘z hududi uchun javob bersin” degan qoidaga olib kelyapti. Endi gap qarorda emas — amaldagi natijada.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
