Jahon texnologiya bozorida haqiqiy "zilzila" yuz berdi: Xitoy hukumati sunʼiy intellekt sohasidagi eng yirik kelishuvlardan birini toʻxtatib qoldi. Pekinning ushbu qarori nafaqat milliardlab dollarlik mablagʻ, balki kelajak texnologiyalari ustidan nazorat oʻrnatish uchun ketayotgan kurashning yaqqol namunasi boʻldi. Zamin.uz ushbu shov-shuvli voqea tafsilotlari bilan tanishtiradi.
Pekinning kutilmagan "veto"si
Xitoy Taraqqiyot va islohotlar davlat qoʻmitasi (NDRC) Mark Sukerberg boshqaruvidagi Meta kompaniyasining Manus startapini sotib olish boʻyicha kelishuvini bekor qilishni talab etdi. 2 milliard dollarga baholangan ushbu bitim Pekinning texnologiya sohasiga soʻnggi yillardagi eng keskin aralashuvi sifatida baholanmoqda.
Manus nima uchun bunchalik muhim?
Dastlab Xitoyda tashkil etilib, keyinchalik bosh ofisini Singapurga koʻchirgan Manus startapi sunʼiy intellekt olamida inqilob yasagan edi. Kompaniyaning asosiy ishlanmasi — avtonom SI agentlari boʻlib, ular:
Foydalanuvchi ishtirokisiz murakkab vazifalarni mustaqil bajara oladi;
Raqamli muhitda murakkab qarorlar qabul qilish imkoniyatiga ega;
Inson vaqtini tejovchi eng ilgʻor algoritmlarni oʻzida jamlagan.
Tergov va taʼqiq: Taʼsischilar mamlakatdan chiqarilmayapti
Xitoy rasmiylari 2026 yilning boshidayoq kompaniya faoliyati yuzasidan surishtiruv boshlagan edi. Hukumat startap asoschilariga mamlakatdan chiqishni taqiqlab qoʻygan. Pekinning xavotiriga koʻra, Manus’ning AQSH kompaniyasi ixtiyoriga oʻtishi Xitoy uchun strategik ahamiyatga ega boʻlgan muhim texnologiyalarning "sizib chiqishiga" va milliy xavfsizlikka tahdid solishiga olib keladi.
Geosiyosiy oʻyinlar: Tramp va Si Jinping uchrashuvi arafasida
Qizigʻi shundaki, ushbu keskin qaror AQSH prezidenti Donald Tramp va Xitoy rahbari Si Jinpingning kutilayotgan muhim muloqotidan bir necha kun oldin eʼlon qilindi. Bu holat Vashington va Beijing oʻrtasidagi "texnologik sovuq urush" yangi bosqichga chiqqanidan dalolat beradi.
Garchi Manus jamoasining bir qismi allaqachon Meta tarkibiga kirishga ulgurgan boʻlsa-da, Xitoyning talabi bilan endilikda butun kelishuv bekor qilinishi shart. Meta hozircha vaziyat yuzasidan rasmiy bayonot bergani yoʻq.
Aziz mushtariylar, sizningcha, davlatlarning xususiy texnologiya kompaniyalariga bunday aralashuvi ilm-fan rivojiga toʻsqinlik qiladimi yoki milliy xavfsizlik uchun bu zarurmi?
Texnologiya olamidagi eng soʻnggi va qiziqarli voqealarni Zamin.uz saytida kuzatib boring.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
