АҚШ судларида янги муаммо: Сунъий интеллект даъво аризаларини кўпайтирмоқда

АҚШ судларида адвокатсиз ўзини ҳимоя қилаётган фуқаролар сони кескин ортиб бормоқда ва судялар буни сунъий интеллект (AI) технологиялари оммалашгани билан боғлашмоқда. 2005-йилдан 2026-йилгача бўлган 4,5 миллионта фуқаролик ишини таҳлил қилган тадқиқотга кўра, юристларсиз топширилган даъволар улуши 2022-йилдаги 11 фоиздан 2025-йилда 16,8 фоизга етган. Колорадо штати судяси Маритза Брасвелл суд ҳужжатларида ChatGPT каби катта тил моделларига хос услуб, тўқима прецедентлар ва мавжуд бўлмаган иқтибослар тез-тез учраётганини таъкидламоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Массачусетс технология институти ва Жанубий Калифорния университети тадқиқотчилари 1600 та ҳужжатни Панграм детектори орқали текшириб кўришди. Натижалар шуни кўрсатдики, 2023-йилда ҳужжатларнинг атиги 1 фоизида генерация белгилари бўлган бўлса, 2026-йилга келиб бу кўрсаткич 18 фоизга кўтарилган. Судяларнинг сўзларига кўра, ҳужжатлар оқими кўпайса-да, уларнинг сифати яхшиланган. Илгари тушунарсиз қўлёзма ёки чалкаш аргументлардан иборат бўлган аризалар эндиликда Microsoft Copilot ёрдамида тизимли ва тушунарли кўринишга келтирилмоқда.

Бироқ матнлар сифатининг ошиши суд ишларидаги муваффақиятга ижобий таъсир кўрсатмаяпти. Адвокатсиз томонлар ҳали ҳам профессионал юристлар иштирок этган жараёнларда ютқазишда давом этмоқда. Тадқиқотчи Джошуа Левйнинг тушунтиришича, суд жараёни фақат ҳужжат тайёрлашдан иборат эмас ва матн генерацияси муаммонинг фақат бир қисмини ҳал қилади. Масалан, Reddit тармоғидаги постлардан сўнг Вермонт штатида Microsoft Copilot орқали тайёрланган даъволар сони йилига 45 тадан 1100 тадан ошиб кетган, аммо натижадорлик пастлигича қолган.

Ҳозирда АҚШ судлари янги ҳуқуқий муаммо — фойдаланувчининг чат-бот билан мулоқоти махфийлиги устида баҳслашмоқда. Мичиган суди ChatGPT билан ёзишмаларни ҳимояланган ҳуқуқий ишнинг бир қисми деб тан олган бўлса, Нью-Йорк суди Claude орқали яратилган ҳужжатларга нисбатан бундай махфийлик қўлланмаслигини билдирди. Судя Аллисон Годдарднинг таъкидлашича, сунъий интеллект баъзан одамларда ғалаба қозониш имконияти ҳақида нотўғри тасаввур уйғотиб, уларни асоссиз суд харажатларига етакламоқда.