Özbekistan'da tehlikeli üretim tesisleri, teknik cihazlar, radyasyon ve nükleer güvenlik kurallarının ihlal edildiğini bildiren vatandaşları teşvik etme prosedürü uygulamaya konuluyor.
Hükümetin 223 sayılı kararı uyarınca, 1 Ağustos 2026'dan itibaren ilgili komiteye ihlal durumlarına ilişkin fotoğraf veya video kanıtı sunan kişiler para ödülü ile ödüllendirilecek.
Yeni düzenlemeye göre, gönderilen materyallerde ihlalin mahiyeti net bir şekilde görülmelidir. Ayrıca görüntülerde olayın gerçekleştiği tarih, saat ve tesisin konumu açıkça yansıtılmalıdır. Yani sadece 'bir şeyler yanlış gibi' diyen bir video değil, somut kanıt talep edilmektedir.
Başvuru ulaştıktan sonra komite, 3 iş günü içinde yerinde inceleme yapmakla yükümlüdür. Durum doğrulanır ve ihlal eden kişiye ceza uygulanırsa, bildirimde bulunan vatandaş tahsil edilen ceza tutarının %20'si kadar ödül alacaktır.
Bu düzenleme, öncelikle tehlikeli tesislerde kamu denetimini güçlendirmeyi amaçlamaktadır. Çünkü endüstriyel, radyasyon ve nükleer güvenlik alanındaki her türlü ihmal ciddi sonuçlara yol açabilir. Bu tür yerlerde 'bir şey olmaz' yaklaşımına yer yoktur.
Ödül sistemi, vatandaşları duyarsız kalmamaya ve güvenlik gerekliliklerine aykırı durumları zamanında bildirmeye teşvik eder. Özellikle üretim tesislerinde, teknik cihazlarda veya tehlikeli bölgelerde bir ihlal gözlemlendiğinde, bunu resmi olarak kaydetmek ve yetkili kurumlara iletmek büyük önem taşır.
Bununla birlikte, bu mekanizmanın asılsız şikayetler veya kişisel husumetler için kullanılmaması da önemlidir. Çünkü inceleme, kanıtlara dayalı olarak yerinde gerçekleştirilecektir.
Özetle, yeni düzenlemenin güvenlik kültürünü artırmaya hizmet etmesi beklenmektedir. Artık tehlikeli tesislerdeki ihlalleri görüp sessiz kalmak yerine, resmi kanıtla bildirmek bir vatandaşlık sorumluluğu haline gelecektir.
“Zamin”i Telegram'da okuyun!
