O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev Surxondaryo viloyatiga tashrifi doirasida Termiz tumanidagi “Tomorqa maktabi” faoliyati bilan tanishib, suv tejash texnologiyalari va aholini daromadli band etishga qaratilgan amaliy loyihalarni ko‘zdan kechirdi. Prezidentning rasmiy saytida 2026-yil 26-fevral kuni aynan Surxondaryoda tomorqadan yiliga uch marta hosil olish amaliyoti kengayayotgani haqida xabar berilgan.
Davlat rahbari dastlab suv xo‘jaligida mahalliylashtirilgan texnika va uskunalar taqdimoti bilan tanishdi. Ta’kidlanganidek, suv tejovchi texnologiyalar va zamonaviy irrigatsiya tizimlarini mahalliy sharoitda ishlab chiqarish orqali xarajatlarni qisqartirish, iqlim o‘zgarishi sharoitida suv resurslaridan oqilona va samarali foydalanish, shuningdek fermerlar hamda aholi ehtiyojini tezkor ta’minlash mumkin. Shu bois prezident bu yo‘nalishga yanada kattaroq e’tibor qaratish, ayniqsa ilmiy hamkorlikni kuchaytirish zarurligini alohida ta’kidladi. Bu mazmundagi fikrlar hududiy rasmiy manbalarda ham keltirilgan.
“Tomorqa maktabi” esa oddiy o‘quv markazi emas, balki aholini o‘z tomorqasidan unumli foydalanishga, serdaromad ekin turlarini joriy etishga, mahsulotni qayta ishlash, saqlash va qadoqlashning zamonaviy usullarini o‘rganishga ixtisoslashgan amaliy maktab sifatida e’tibor tortmoqda. Muassasa banklar moliyaviy ko‘magi asosida ishlayotgani, loyihaning asosiy maqsadi esa ishsiz va kam ta’minlangan oilalarni barqaror daromad manbaiga olib chiqish ekani aytilmoqda. Bu yerda dehqonchilikning ilmiy asoslari, yuqori daromadli mahsulot yetishtirish texnologiyalari va zamonaviy tomorqachilik usullari amaliy tarzda o‘rgatilyapti.
Innovatsion maktab Termiz, Muzrabot, Qiziriq, Bandixon, Angor va Jarqo‘rg‘on tumanlarini qamrab olgan. Uning tarkibida o‘quv binosi, uch gektar issiqxona va uch gektar o‘quv-tajriba maydoni mavjud. Issiqxonada Surxondaryo iqlimiga moslashtirilgan banan, papayya, rozmarin, lavanda, limon, anjir, brokkoli, bulg‘or qalampiri va boshqa ekinlar parvarishlanmoqda. Shu bilan birga, ko‘chatchilik va gulchilik yo‘lga qo‘yilgan, tomchilatib sug‘orish tizimi joriy etilgan.
Eng diqqatga sazovor jihatlardan biri — bu yerda bir yilda uch marta hosil olish amaliyoti o‘qitilayotganidir. O‘quv jarayoniga olimlar, sohaviy mutaxassislar va tajribali dehqonlar jalb etilgan. Hozirga qadar 1300 nafarga yaqin ishsiz va kam ta’minlangan fuqaro maxsus kurslarni tugatib, o‘z tomorqasi yoki ijara yerlaridan samarali foydalanish orqali o‘zini o‘zi band qilgan. Hokim yordamchilari esa har oyda 220 nafardan, yiliga 2700 nafargacha yer egalarini o‘qishga yo‘naltirayotgani qayd etilgan. Tinglovchilarning o‘qish xarajatlari yo‘llanma yoki vaucher tizimi orqali qoplab berilayotgani ham loyihaning amaliy qiymatini yanada oshirmoqda.
Kurs ishtirokchilariga yuqori daromadli ekinlar ekish va bir sotix yerdan o‘rtacha 10–15 million so‘m daromad olish metodikasi amalda ko‘rsatilmoqda. “Agrostar” kompaniyalari esa tinglovchilarni urug‘ va ko‘chat bilan ta’minlab, yetishtirilgan mahsulotni xarid qilishni tashkil etayotgani bu tizimning faqat nazariy emas, balki to‘liq ishlaydigan iqtisodiy zanjirga aylanayotganini ko‘rsatadi.
Tashrif chog‘ida prezident tomorqadan uch marta hosil olish amaliyoti, sanoatlashgan bog‘lar va suv tejovchi texnologiyalar taqdimoti bilan ham tanishdi. Shuningdek, meva-sabzavotni qayta ishlash va eksport qilish bilan shug‘ullanuvchi tadbirkorlar bilan muloqot qilib, qayta ishlash orqali qo‘shilgan qiymat yaratish, hudud uchun yangi bo‘lgan o‘simliklar, jumladan sitrus va tropik mevalarni yetishtirishni o‘zlashtirish muhimligini ta’kidladi. Qisqasi, Surxondaryodagi bu tajriba oddiy qishloq xo‘jaligi loyihasi emas, balki aholini ishli qilish, daromadni oshirish va suvni tejagan holda yangi qishloq xo‘jaligi madaniyatini shakllantirishga qaratilgan amaliy model sifatida ko‘rilmoqda.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
