Kazakistan'ın siyasi hayatında tarihi bir dönüm noktası geldi. Ülkenin geleceğini belirleyen yeni Anayasa taslağı için ulusal oylama süreci yoğun bir şekilde devam ediyor. Zamin.uz, bu önemli siyasi etkinliğin en dikkat çekici yönlerini analiz ediyor.
Bugün, 15 Mart'ta, Kazakistan vatandaşları Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev tarafından önerilen yeni Anayasa taslağı için oy kullanıyor. Ülke genelinde ve yurt dışında açılan oy verme merkezlerinde seçmenlerin etkinliği gözlemleniyor.
Referandum rakamlarda
- Seçmenler: Yaklaşık 12,5 milyon vatandaş oy kullanma hakkına sahiptir.
- Bölgeler: Ülkede 10.000'den fazla bölge ve 54 ülkede 71 bölge bulunmaktadır (11 bölge Orta Doğu'daki gerilim nedeniyle kapatılmıştır).
- Bütçe: Etkinlik için 20,8 milyar tenge (yaklaşık 42 milyon dolar) tahsis edildi.
- Sonuç: Yerel saatle 14:00'te, seçmen katılım oranı %51,93 oldu. Bu nedenle, referandum geçerli sayıldı.
Parlamento reformu: Meclis'ten "Kuraltay"a
Yeni projenin en önemli noktalarından biri, iki meclisli parlamento sisteminden vazgeçmektir. Artık yasama organı Kurultay olarak adlandırılıyor.
- Tarkibi: 145 üyeli tek kamaralı sistem.
- Seçim sistemi: Tam orantılı (partilere dayalı) bir sisteme geçilecektir.
- Eleştiriler: Muhalefet ve bağımsız uzmanlar, bağımsız adayların hariç tutulmasından ve parti kaydındaki zorluklardan endişe duyuyor.
Cumhurbaşkanlığı Yetkilerinin Güçlendirilmesi
Yeni Anayasa, devlet başkanına geniş fırsatlar sunar:
- Bağımsız atamalar: Cumhurbaşkanı artık Başsavcı, Ulusal Banka Başkanı, Yüksek Mahkeme ve Anayasa Mahkemesi başkanlarını Parlamento'nun onayını almadan atayabilir.
- Başkan Yardımcılığı: Ülkede yeni bir başkan yardımcısı pozisyonu getiriliyor. Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve devlet başkanının görevlerini yerine getiremediği takdirde bir numaralı kişi haline gelir.
- Parlamentonun dağılması: Kongre, önerilen önemli adayları iki kez reddederse, cumhurbaşkanı onu feshetme ve yasal kararlar verme hakkına sahip olacaktır.
"Halk Konseyi" ve ulusal mevzuatın üstünlüğü
Yeni belge, Halk Konseyi (Halk Konseyi) adı verilen bir danışma organı oluşturmayı öngörüyor. Cumhurbaşkanı tarafından atanan 166 üyeden oluşacak ve yasama girişimi yapma yetkisine sahip olacak.
Bir diğer önemli değişiklik, uluslararası anlaşmaların ulusal yasalardan üstünlüğü ilkesinin kaldırılmasıdır. Yetkililer bunu ulusal egemenliği güçlendirmek olarak adlandırırken, eleştirmenler uluslararası insan hakları denetiminin zayıflamasından endişe duyuyor.
Kazakistan'daki bu tür keskin siyasi değişikliklerin bölgedeki istikrarı nasıl etkileyeceğini düşünüyorsunuz? Tek meclisli "Kuraltay" sistemi etkili olur mu?
“Zamin”i Telegram'da okuyun!
