AQSH siyosiy maydonida yana shov-shuvli mavzulardan biri kun tartibiga chiqdi. 26–27 fevral kunlari Nyu-York shtatidagi Chappakua shahrida AQSH Kongressi Vakillar palatasining nazorat qo‘mitasi tomonidan yopiq formatda tashkil etilgan so‘rov jarayoni o‘tkazildi. Unda AQSHning 42-prezidenti Bill Klinton hamda sobiq davlat kotibi Hillari Klinton Jeffri Epshteyn ishi doirasida o‘z bayonotlarini berdi. Ochiq eshiklar ortida kechgan ushbu jarayon jamoatchilikdan yashirin tarzda o‘tgan bo‘lsa-da, har ikki tomon o‘z pozitsiyasini alohida bayonotlar orqali oshkor qildi.
Bill Klinton o‘z chiqishida Epshteyn bilan munosabatlari uzoq davom etmaganini, ular o‘rtasidagi aloqa Epshteynga doir jinoiy ma’lumotlar keng jamoatchilikka ma’lum bo‘lishidan ancha oldin tugaganini urg‘uladi. Uning aytishicha, o‘sha paytlarda Epshteynning qonunga zid harakatlari haqida hech qanday tasavvurga ega bo‘lmagan, shubha uyg‘otadigan vaziyatlarga ham duch kelmagan. Klinton shuni alohida ta’kidladiki, turli suratlar yoki bir davrdagi tanish-bilishning o‘zi hech kimning noqonuniy ishga aloqador ekanini avtomatik tarzda isbotlab bermaydi.
Sobiq prezidentning bayonotida yana bir muhim nuqta bor: agar u Epshteynning noqonuniy faoliyat olib borayotganini anglaganida, u bilan barcha aloqalarni darhol to‘xtatgan va bu haqda huquqni muhofaza qiluvchi idoralarga murojaat qilgan bo‘lar edi. Uning so‘zlariga ko‘ra, 2008 yilga kelib Epshteyn atrofidagi jinoiy holatlar oshkor bo‘lgan vaqtda ularning o‘rtasidagi muloqot allaqachon uzilgan edi. Bu bayonot orqali Klinton o‘zini nafaqat oqlashga, balki o‘tmishdagi aloqalarni bugungi ayblovlar bilan bir chiziqqa qo‘ymaslikka urindi.
Hillari Klinton ham mazkur masala yuzasidan keskin va aniq pozitsiya bildirdi. U Epshteyn va uning yaqin sherigi Gislayn Maksvellning jinoyatlari haqida hech qanday ma’lumotga ega bo‘lmaganini aytdi. Shu bilan birga, u Epshteyn bilan umuman uchrashmaganini, uning samolyotida parvoz qilmaganini va mashhur xususiy oroliga ham bormaganini ta’kidladi. Bu bayonotlar orqali u o‘z nomini ushbu mojaro atrofidagi har qanday gumonlardan uzoqlashtirishga harakat qildi.
Shu bilan birga, Hillari Klinton Kongressdagi ushbu jarayonni oddiy huquqiy tekshiruv emas, balki “siyosiy sahna ko‘rinishi” sifatida baholadi. Uning fikricha, ayrim siyosatchilar bu mavzudan kengroq siyosiy manfaatlar uchun foydalanmoqda va e’tiborni boshqa ta’sirli shaxslardan chetga burishga urinmoqda. Klinton inson savdosi, ayollar va qizlarga qarshi zo‘ravonlik kabi illatlar faqat bir shaxs yoki bir mojaro bilan cheklanmasligini, bu butun dunyo uchun og‘riqli va jiddiy muammo ekanini qayd etdi.
U shu yerda to‘xtab qolmadi. Sobiq davlat kotibi tergov doirasidagi ayrim yo‘nalishlar, xususan, sobiq prezident Donald Tramp bilan bog‘liq ehtimoliy jihatlar bir xil darajada chuqur o‘rganilmayotganini ham tanqid qildi. Demokratlar ham aynan shu nuqtaga e’tibor qaratib, tekshiruv bir tomonlama tus olayotganini aytmoqda. Natijada bu so‘rov nafaqat Epshteyn ishi bilan bog‘liq huquqiy va axloqiy savollarni, balki Vashingtondagi navbatdagi siyosiy qarama-qarshilikni ham yanada kuchaytirdi.
Yopiq eshiklar ortida o‘tgan ushbu yig‘indan bir xulosa aniq ko‘rindi: Epshteyn ishi AQSH siyosatining eng og‘ir va eng bahsli mavzularidan biri bo‘lib qolmoqda. Klintonlar o‘zlariga nisbatan shubhalarni rad etmoqda, ammo bu bayonotlar atrofidagi bahslar hali uzoq vaqt tinmasligi mumkin. Chunki bu yerda gap faqat o‘tmish haqida emas — gap nufuz, javobgarlik, siyosiy ta’sir va jamoatchilik ishonchi haqida ketmoqda. AQSHdagi bu bahs hali yana ko‘p savollarni kun tartibiga olib chiqishi turgan gap.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
