AQSHda harbiy baza ostida ko‘zsiz sirli «iblis g‘or balig‘i» topildi

AQSHning Alabama shtatidagi harbiy baza ostida joylashgan g‘orda olimlar mutlaqo yangi baliq turini aniqladi. Ko‘zlari va tanasidagi pigmentlari yo‘q, hayoti davomida esa xira elektr-ko‘k tusda ko‘rinadigan ushbu jonzotga g‘ayrioddiy ko‘rinishi sababli «iblis g‘or balig‘i» laqabi berildi.

Yangi tur Alabama universitetining Xantsvilldagi tadqiqotchilari tomonidan AQSH armiyasining Redstone Arsenal bazasi ostidagi Bobcat Cave g‘orida topilgan. Uning ilmiy nomi Demogorgonichthys arcanus bo‘lib, «Demogorgon» nomi «Dungeons & Dragons» o‘yini va «Stranger Things» serialidagi mashhur mifologik qahramonga ishora qiladi. «Arcanus» esa «yashirin» yoki «sirli» ma’nosini anglatadi.

Tadqiqot rahbari doktor Mettyu L. Nimillerning ta’kidlashicha, olimlar Sharqiy Shimoliy Amerikada hozirgi davrda mutlaqo yangi chuchuksuv baliqlari avlodini topishni kutmagan. U bunday kashfiyotni yangi yirik mushuksimon hayvon turini aniqlashdek hayratlanarli voqeaga qiyoslagan.

Bir g‘orda ikki xil baliq yashaydi

Kashfiyotning yana bir qiziq jihati — yangi baliq topilgan havzada Southern Cavefish ham yashaydi. Ammo ikki tur yaqin qarindosh emas.

Olimlarning fikricha, ular millionlab yillar farqi bilan yerosti muhitiga mustaqil ravishda moslashgan. Shu jarayonda ikkalasi ham ko‘rish qobiliyati va tana pigmentlarini mustaqil ravishda yo‘qotgan. Bu holat konvergent evolyutsiyaning yaqqol namunasi hisoblanadi.

Qizig‘i, Bobcat Cave g‘or tizimi kamida 30 yildan beri muntazam ravishda kuzatib kelingan. Shunga qaramay, yangi baliqning aynan shu yerdan topilishi tadqiqotchilar uchun katta syurpriz bo‘lgan.

Noyob baliqqa ifloslanish xavf solmoqda

«Iblis g‘or balig‘i» hozircha faqat bitta g‘or va unga tutash yerosti suv qatlamida aniqlangan. Shu sababli u suv sifati va gidrologik o‘zgarishlarga juda ta’sirchan.

Harbiy baza g‘orni to‘g‘ridan to‘g‘ri inson ta’siridan himoya qilsa-da, yer ustidagi ifloslanish, cho‘kmalar va suv sharoitining o‘zgarishi yangi tur uchun xavf tug‘dirishi mumkin.

Tadqiqotchilar so‘nggi ikki o‘n yillikda Bobcat Cave suv namunalarida kadmiy, xrom va qo‘rg‘oshin kabi og‘ir metallar miqdori yuqori darajada aniqlanganini bildirgan. Bu ifloslanish harbiy baza faoliyatidan qolgan kimyoviy moddalar bilan bog‘liq bo‘lishi ehtimol qilinmoqda.

Shunga qaramay, olimlarning tadqiqoti hali davom etadi. Ular yangi baliqning kelib chiqishi, yashash tarzi va noyob yerosti muhitiga qanday moslashganini yanada chuqur o‘rganmoqchi.