Ўзбекистонда савдо ва хизмат кўрсатиш соҳасида ҳисоб-китоб тизимини янада такомиллаштиришга қаратилган янги ҳукумат қарори лойиҳаси ишлаб чиқилди. Ҳужжатда электрон чеклар, рецепт асосида сотиладиган дори воситалари, рақамли маркировка ва солиқ маъмуриятчилигига оид бир қатор ўзгаришлар назарда тутилган.
Лойиҳага кўра, келгусида рецепт билан бериладиган дори воситалари сотилганда электрон рецепт рақами касса чекида мажбурий тарзда акс эттирилиши мумкин. Бу тартиб дорихоналарда савдо жараёнини янада шаффоф қилиш, рецептли дорилар айланмасини назорат қилиш ва истеъмолчилар хавфсизлигини таъминлашга хизмат қилиши кутилмоқда.
Бундай ўзгариш, айниқса, дори воситалари савдосида ҳисоб-китоб интизомини кучайтириш учун муҳим. Чунки рецепт билан бериладиган препаратлар назоратли тартибда сотилиши керак. Электрон рецепт рақамининг чекда кўрсатилиши эса ҳар бир савдо амалиётини аниқ қайд этиш имконини беради.
Ҳужжатда солиқ соҳасига оид яна бир муҳим жиҳат ҳам бор. Қўшилган қиймат солиғининг салбий фарқ суммасини тезлаштирилган тарзда қоплаш тартиби фақат Президент қарори билан тасдиқланган йирик солиқ тўловчилар рўйхатига киритилган компанияларга нисбатан қўлланиши белгиланмоқда. Бу орқали мазкур механизмдан фойдаланиш тартибини аниқлаштириш ва уни мақсадли қўллаш кўзда тутилган.
Шунингдек, лойиҳада рақамли маркировка ва контрафакт маҳсулотлар айланмасига оид нормалар ҳам кўриб чиқилмоқда. Қалбаки рақамли маркировкаланган ва контрафакт маҳсулотларни импорт қилиш, ишлаб чиқариш ҳамда сотиш бўйича жиноий жавобгарликни назарда тутувчи нормани бекор қилиш таклиф этилган.
Бу банд атрофида муҳокамалар бўлиши табиий. Чунки контрафакт маҳсулотларга қарши кураш истеъмолчилар ҳуқуқини ҳимоя қилиш, бозорда ҳалол рақобатни таъминлаш ва давлат назоратини кучайтириш нуқтаи назаридан муҳим масала ҳисобланади. Шу боис якуний қарорда ушбу норманинг қандай кўринишда сақланиши ёки ўзгартирилиши катта аҳамиятга эга бўлади.
Ҳукумат таъкидлашича, таклиф этилаётган чоралар иқтисодиётда хуфиёна айланмани қисқартиришга қаратилган. Шу билан бирга, савдо ва хизмат кўрсатиш соҳасига замонавий ахборот технологияларини кенг жорий этиш, назорат-касса машиналари тизимини такомиллаштириш ва ҳисоб-китоб жараёнларини янада шаффофлаштириш мақсад қилинган.
Бугунги кунда савдо соҳасида рақамлаштириш жараёни тезлашиб бормоқда. Электрон чеклар, онлайн касса, рақамли маркировка ва электрон рецептлар каби механизмлар бозордаги ҳаракатларни аниқроқ кузатиш имконини беради. Бу эса тадбиркорлар учун ҳам, давлат органлари учун ҳам ягона ва тушунарли тизим яратиши мумкин.
Аммо ҳар қандай янги тартиб амалиётга қулай шаклда жорий этилиши муҳим. Тадбиркорлар учун ортиқча бюрократия пайдо бўлмаслиги, дорихоналар ва хизмат кўрсатиш нуқталари техник жиҳатдан тайёр бўлиши, аҳоли эса янги тизимни осон тушуниши керак. Акс ҳолда яхши ғоя қоғозда чиройли, амалда эса қийин бўлиб қолиши мумкин.
Қисқаси, Ўзбекистонда савдо ва хизмат кўрсатиш соҳасида ҳисоб-китоб тизимини такомиллаштириш бўйича янги қарор лойиҳаси тайёрланди. Унда рецептли дорилар чекида электрон рецепт рақамини кўрсатиш, ҚҚС қоплаш тартибини аниқлаштириш ва рақамли маркировка бўйича ўзгаришлар назарда тутилган. Мақсад аниқ: хуфиёна айланмани қисқартириш ва ҳисоб-китобни рақамли, шаффоф тизимга ўтказиш.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
