Ўзбекистон пулидаги ёзувлар ҳам ўзгаради: «СЎМ» ўрнига «SÖM» пайдо бўладими?

Ўзбекистон миллий валютасидаги ёзувлар ҳам янгиланган ўзбек алифбосига мослаштирилиши мумкин. Энди келажакда муомалага чиқариладиган банкнот ва тангаларда «O‘ZBEKISTON» ўрнига «ÖZBEKISTON», «SO‘M» ўрнига эса «SÖM» шаклидаги ёзувлар пайдо бўлиши кутилмоқда. Аммо бу амалдаги пуллар дарҳол алмаштирилади, дегани эмас.
Президент Шавкат Мирзиёев 2026 йил 21 октябрда лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбосини такомиллаштириш тўғрисидаги ЎРҚ–1184-сонли қонунни имзолаган. Ҳужжат 2027 йил 22 апрелдан кучга киради.
Ўзбек алифбосидаги тўртта ҳарф ўзгаради
Янги қонун билан лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбоси 28 та ҳарф ва битта тутуқ белгисидан иборат бўлиши белгиланди. Аввалги алифбодаги айрим ҳарфлар ва ҳарф бирикмалари янги шаклга ўтказилади.
Асосий ўзгаришлар қуйидагича:
O‘ o‘ ўрнига Ö ö;
G‘ g‘ ўрнига Ğ ğ;
Sh sh ўрнига Ş ş;
Ch ch ўрнига Ç ç.
Шунингдек, «ng» ҳарфлар бирикмаси мустақил ҳарф сифатида алифбодан чиқарилади.
Миллий валютада қандай ёзувлар пайдо бўлиши мумкин?
Янгиланган алифбо давлат тилидаги ёзувлардан фойдаланиладиган соҳаларга, жумладан, миллий валютага ҳам дахл қилади.
Шу нуқтаи назардан, келажакда янги алифбо асосида расмийлаштириладиган пул белгиларда айрим ёзувлар қуйидагича кўриниш олиши мумкин:
Амалдаги ёзув | Янги алифбодаги шакли |
|---|---|
O‘ZBEKISTON | ÖZBEKISTON |
SO‘M | SÖM |
Бироқ муҳим жиҳат бор: қонуннинг ўзи барча мавжуд банкнотларни қайта чоп этиш ёки уларни муайян санада алмаштиришни талаб қилмайди. Янги алифбога ўтиш жараёнида миллий валютадаги аввалги ёзувларнинг ҳуқуқий мақоми ҳам алоҳида ҳимояланган.
Эски купюралар ўз кучини йўқотмайди
Қонуннинг 2-моддасига мувофиқ, у кучга киргунига қадар миллий валюта ва қимматли қоғозларда аввалги шаклдаги ҳарфлар мавжуд бўлиши уларнинг амал қилишига ёки муомалада бўлишига монелик қилмайди.
Демак, 2027 йил 22 апрелгача муомалада бўлган банкнот ва тангалар фақат ёзувлари эски алифбода экани сабабли яроқсиз деб топилмайди. Фуқаролардан уларни зудлик билан алмаштириш талаб этилмайди.
Бу қоида аҳоли ва тадбиркорлар учун муҳим: алифбо ўзгариши пулнинг номинал қиймати ёки тўлов воситаси сифатидаги мақомини ўз-ўзидан ўзгартирмайди.
Янги пуллар қачон пайдо бўлади?
Қонун 2027 йил 22 апрелдан кучга киради. Шундан кейин янги алифбо талабларини миллий валютада қўллаш масаласи ҳам долзарб бўлади.
Шу билан бирга, янги банкнот ва тангаларни айнан қачон ва қайси номиналларда чиқариш бўйича алоҳида қарорлар ёки Марказий банкнинг расмий эълонларини кузатиш лозим. Қонуннинг ўзи янги пулларнинг чиқарилиш санаси ва номиналларини белгиламайди.
Яна бир муҳим жиҳат: алифбонинг янгиланиши пул муомаласидаги барча ўзгаришлар бир кунда амалга ошишини англатмайди. Амалдаги пуллар ўз кучини сақлайди, янги ёзувларга ўтиш эса белгиланган тартибда амалга оширилади.
Шундай қилиб, ўзбек алифбосидаги ислоҳот фақат китоблар, ҳужжатлар ёки пешлавҳаларда эмас, келажакда миллий валютанинг ташқи кўринишида ҳам акс этиши мумкин. Аммо эски купюраларнинг қадри ва тўлов воситаси сифатидаги мақоми ўзгармайди.
Обуна билан реклама бўлмайди
Zamin Premium — ойига 4 900 сўм
Мавзуга оид янгиликлар

































Изоҳлар0
…