Microsoft’ning AI Economy Institute e’lon qilgan “Global AI Adoption in 2025 — A Widening Digital Divide” hisobotiга ko‘ra, 2025 yilning ikkinchi yarmida dunyo bo‘ylab generativ sun’iy intellektdan foydalanish yana o‘sgan. Hisobotda “AI diffusion” degan ko‘rsatkich ishlatilgan: bu — ma’lum davrda generativ AI mahsulotidan foydalangan odamlar ulushi bo‘lib, Microsoft telemetriyasiga tayanadi va keyin OS/qurilma ulushi, internet qamrovi hamda aholi soniga qarab tuzatishlar kiritiladi.
Hisobotning eng muhim xulosasi bitta: o‘sish bor, lekin u barchaga teng taqsimlanmayapti. 2025 yil ikkinchi yarmida dunyo bo‘ylab generativ AI’dan foydalanish 16,3 foizga yetgan (birinchi yarim yillikda 15,1 foiz edi). Shu bilan birga, “Global North”da ulush 24,7 foizga chiqqan bo‘lsa, “Global South”da 14,1 foiz darajasida qolgan. Ya’ni farq yana-da ochilib boryapti.
Liderlar kimlar va nega ular oldinda
Reyting tepasida — raqamli infratuzilma, davlat siyosati va aholi ko‘nikmalari bir joyda “ishlaydigan” mamlakatlar turibdi. Hisobotda 2025 yil oxirida ishga layoqatli aholining generativ AI’dan foydalanish ulushi bo‘yicha birinchi o‘rin BAAga berilgan — 64,0 foiz. Ikkinchi o‘rin — Singapur (60,9 foiz), uchinchi — Norvegiya (46,4 foiz).
Top-10 quyidagicha keltirilgan:
BAA — 64,0%
Singapur — 60,9%
Norvegiya — 46,4%
Irlandiya — 44,6%
Fransiya — 44,0%
Ispaniya — 41,8%
Yangi Zelandiya — 40,5%
Niderlandiya — 38,9%
Buyuk Britaniya — 38,9%
Qatar — 38,3%
Qizig‘i, katta iqtisodiyot “avtomat” tarzda tepaga chiqavermaydi. Masalan, AQSH infratuzilma va modellar rivojida yetakchi bo‘lsa ham, hisobotda u AI’dan foydalanish bo‘yicha 24-o‘ringa tushgani va ishga layoqatli aholi orasidagi foydalanish 28,3 foiz ekani qayd etilgan.
Janubiy Koreya esa 2025 yilning ikkinchi yarmida eng katta “sakrash” qilgan mamlakat sifatida ajratib ko‘rsatiladi: 25-o‘rindan 18-o‘ringa ko‘tarilgan, ulush 30 foizdan oshib ketgani ta’kidlanadi.
O‘zbekistonda raqamlar nima deydi
Endi bizga tegishli qism: ayrim mahalliy va xalqaro OAVlar Microsoft’ning shu hisobotiга tayanilgan holda, 2025 yil oxirida O‘zbekistonda generativ AI’dan faol foydalanuvchilar ulushi 6,3 foizni tashkil etganini yozmoqda. Ularга ko‘ra, o‘sish ham katta emas: yarim yil ichida 5,7 foizdan 6,3 foizga chiqqan.
Shu ma’lumotlar talqinida “pastki o‘nlik”ka yaqin mamlakatlar qatorida O‘zbekiston ham tilga olinadi va ayrim manbalar Kuba, Afg‘oniston, Tojikiston, Turkmaniston, Kambodja kabi davlatlar bilan birga past ko‘rsatkichlar guruhida qayd etilishini keltiradi.
To‘g‘risi, bu yerda achchiq haqiqat bor: dunyoda AI “oddiy vosita”ga aylanayotgan paytda, bizda u hali ham ko‘pchilik uchun “qiziq o‘yinchoq” yoki umuman begona narsa bo‘lib qolyapti. AI poyezd ketyapti, biz esa hali biletni qidiryapmiz.
Nima qilish kerak va 2026 yilda nimani kutamiz
Hisobotning umumiy ruhi shunga ishora qiladi: AI’dan ommaviy foydalanish faqat internet borligi bilan emas, uchta omilga bog‘liq bo‘lyapti:
raqamli infratuzilma va qulay servislar,
aholining AI savodxonligi (oddiy, amaliy ko‘nikma),
davlat va biznesning real joriy etishi (maktab, ishxona, xizmatlar).
O‘zbekiston uchun 2026 yilda eng tez natija beradigan yo‘l — AI’ni “moda” emas, “asbob” sifatida ommalashtirish: ta’limda (o‘qituvchiga yordamchi), ofis ishlarida (matn, jadval, hisobot), xizmat ko‘rsatishda (murojaatlar, qidiruv, konsalting). Agar AI har kuni ishni 10–15 daqiqa tezlatса, odam uni o‘zi istab ishlatadi — majburlash shart emas.
Xulosa oddiy: reyting — hukm emas, signal. Hozir pastda bo‘lish — ertaga ham pastda qolish degani emas. Lekin harakat kechiksa, farq kattalashavераdi. 2026 yil — “AI’ni ko‘rib qo‘yaylik” degan yil emas, “ishga tushiraylik” degan yil bo‘lishi kerak.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
