SpaceX инвесторлари IPOдан кейин ўз улушларини аниқлашда қийинчиликка дуч келмоқда

Жума куни SpaceX ўзининг оммавий дебютини амалга оширади, бироқ махсус мақсадли воситалар (СПВ) орқали компанияга сармоя киритган баъзи инвесторлар ҳали ҳам қанча акцияга эга эканликларини ёки умуман акция оладиларми-йўқми, билишмайди. СПВ орқали инвестиция қилиш — бир нечта томонларнинг маблағларини битта компанияга йўналтириш учун бирлаштириши узоқ вақтдан бери мавжуд бўлса-да, SpaceX кўп қатламли тузилмалар билан боғлиқ мисли кўрилмаган ҳолатга айланди. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Сўнгги йилларда SpaceX акцияларига бўлган талаб жуда юқори бўлгани сабабли, СПВ инвесторлари ўз улушларидан янги СПВлар ташкил қилишган ва бу баъзан тўрт ёки беш қатламли мураккаб тузилмаларни келтириб чиқарган. SpaceX ушбу кўп қатламли СПВларнинг қонунийлигини текширувчи биринчи йирик синов бўлади. Таъкидлаш жоизки, Anthropic ва Андурил каби компаниялар аллақачон бундай тузилмалардан фойдаланишни тақиқлашларини эълон қилишган.

Экспертларнинг фикрича, қуйи даражадаги СПВ инвесторлари ўзлари кутганидан камроқ акцияга эга бўлишлари ёки камдан-кам ҳолларда умуман акция олмасликлари мумкин. Кўпгина ҳолларда, инвесторлар ўзларининг ҳақиқий улушларини тахминан тўрт ой давом этадиган локк-уп (акцияларни сотиш тақиқланган давр) муддати тугамагунча била олмайдилар. Бунинг сабаби, СПВ менежерлари акцияларни фақат ўзлари уларга эгалик ҳуқуқини олганларидан кейингина тарқатишни бошлайдилар.

Биринчи даражали СПВ ўз инвесторларига акцияларни тарқатиш учун 30 кун вақтга эга бўлади. Бинобарин, кейинги қатламлар яна 30 кундан кутишга мажбур бўлади, бу эса энг қуйи қатламдаги инвесторлар ўз улушларини олиши учун саккиз ёки тўққиз ой вақт кетиши мумкинлигини англатади. Бундан ташқари, кўп қатламли тузилмалардаги турли тўловлар ва комиссиялар инвесторлар кутган акциялар миқдорини сезиларли даражада камайтириб юбориши мумкин.

Хулоса қилиб айтганда, ушбу воситаларнинг таркибий эгалиги шунчалик чалкашиб кетганки, ҳатто энг яхши ниятли СПВ ҳомийлари ҳам билмасдан ўз инвесторларини чалғитиб қўйишлари мумкин. Ҳозирда қуйи оқим инвесторлари учун энг катта хавф — SpaceX акцияларидан бутунлай қуруқ қолиш эҳтимолидир.