Балиқни робот ёрдамида ўлдириш: Шинкеи Сйстеms балиқчиликда инқилоб қилмоқда

Венчур инвестициялари оламида кутилмаган янгилик юз берди: Фоундерс Фунд жамғармаси балиқларни инсонпарварлик тамойиллари асосида ўлдириш технологиясини ишлаб чиққан Шинкеи Сйстеms стартапига сармоя киритди. TechCrunch нашри томонидан ташкил этилган СтриктлйВК тадбирида маълум қилинишича, ушбу лойиҳа нафақат ҳайвонларга нисбатан шафқатсизликни камайтириш, балки денгиз маҳсулотларининг сифати ва сақлаш муддатини тубдан яхшилашни мақсад қилган. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Шинкеи Сйстеms асосчиси Саиф Хаважа томонидан тақдим этилган Посеидон деб номланувчи робот музлаткич ўлчамида бўлиб, у балиқ овлаш кемаларига ўрнатилади. Қурилма Компутер Висион (компьютер кўриши) технологияси ёрдамида ҳар бир балиқни сканерлайди, унинг турини аниқлайди ва мия қисмини топади. Балиқ сувдан олинганидан сўнг бир неча сония ичида робот унинг миясига зарба беради ва жабраларини кесади. Бу жараён балиқ азобланиб, бўғилиб ўлишининг олдини олади.

Ике жиме техникаси ва маҳсулот сифати

Мазкур технология Япониянинг кўп асрлик "ике жиме" анъанасига асосланган. Анъанага кўра, тажрибали балиқчилар балиқни дарҳол ўлдириб, қонини чиқариб юборишади. ixbt.com маълумотига кўра, балиқ секин ва стресс ҳолатида ўлса, унинг гўшти сут кислотаси ва стресс гормонлари билан тўйинади, бу эса таъмнинг бузилишига ва маҳсулотнинг тез айнишига олиб келади. Шинкеи роботлари эса бу жараённи саноат миқёсида автоматлаштирди.

Тезкор ва инсонпарвар ўлим балиқ гўштининг узоқроқ сақланишига ва ҳатто уни "пишитиш" (агинг) имконини беради. Бу жараён ферментларнинг мушакларни парчалаши натижасида сашими учун зарур бўлган умами таъмини юзага келтиради. Хаважанинг сўзларига кўра, оддий усулда овланган балиқ 5-7 кун сақланса, Шинкеи технологияси билан бу муддат 14 кунгача, баъзан эса уч ҳафтагача узайиши мумкин.

Логистика ва иқтисодий самарадорлик

Шинкеи Сйстеms шунчаки технология етказиб берувчи эмас, балки тўлиқ вертикал интеграциялашган компанияга айланди. Улар балиқчиларга Посеидон қурилмаларини бепул тақдим этади, эвазига эса овланган балиқларни бозор нархидан юқори қийматда сотиб олади. Шундан сўнг маҳсулотлар Вашингтон штатидаги Такома шаҳрида жойлашган заводда қайта ишланиб, Серемони бренди остида сотувга чиқарилади.

Ҳозирда ушбу "юқори тоифали" балиқлар Лос-Анжелесдаги машҳур Эревҳон супермаркетлар тармоғида ва умумий ҳисобда 50 та Мишел юлдузига эга бўлган нуфузли ресторанларда сотилмоқда. Шуниси эътиборлики, Япония бозорлари тарихда биринчи марта АҚШда овланган балиқларни импорт қила бошлади, чунки Шинкеи технологияси маҳсулот сифатини Япония стандартларига етказди.

Ушбу лойиҳа АҚШ балиқчилик саноатидаги муҳим муаммони ҳам ҳал қилади. Ҳозирда АҚШда тутилган балиқларнинг катта қисми қайта ишлаш учун Хитойга юборилади ва у ерда арзон ишчи кучи ёрдамида тозалангач, яна ортга қайтарилади. Шинкеи барча жараёнларни бир жойда — АҚШнинг ўзида жамлаш орқали логистика харажатларини камайтириш ва маҳсулот исрофини (ҳозирда 18% гача) бартараф этишни кўзламоқда. Фоундерс Фунд каби йирик сармоядорлар айнан мана шу мураккаб муаммога инновацион ечим топилгани учун лойиҳага катта тикиш тикмоқда.