Özbekistan hükümeti vergi mevzuatını geniş kapsamlı biçimde güncellemeye başlıyor. Şevket Mirziyoyev’in 25 Aralık’ta imzaladığı belgeye göre, 1 Nisan 2026’dan itibaren ülkede yeni ÖTV (akziz) oranları yürürlüğe girecek. Değişiklikler, akaryakıt ve madeni yağlardan gıda segmentine kadar birçok tüketim ürününü etkileyecek. Bu bilgiyi upl.uz aktardıbildiriyor.
En büyük odak petrol ürünleri ve gaz piyasasına verildi: bu alanda oranlar ortalama yaklaşık %7 artacak. Üreticiler için Aİ-80 ve üzeri benzin türlerinde ton başına ÖTV 375.000 somdan 402.000 soma yükseliyor. Aİ-91 için de benzer bir değişiklik var: 335.000 som yerine 360.000 som. Havacılık keroseni (sentetik türler hariç) için oran 300.000 somdan 321.000 soma çıkacak.
Dizel yakıtta da vergi baskısı artıyor: standart dizelin ton başına oranı 385.000 soma ulaşacak. “Eco” markalı çevre dostu dizel ise önceki 325.000 som yerine 348.000 som üzerinden vergilendirilecek.
Akaryakıtı istasyonlardan alan sürücüler de güncellenen ÖTV’yi hissedecek. Nisan’dan itibaren Aİ-80 benzini için perakende ÖTV litre başına 525 somdan 562 soma çıkıyor. Yüksek oktanlı Aİ-91 benzinde oran 470 somdan 505 soma yükseliyor.
Gaz piyasasında da endeksleme var: sıkıştırılmış gazın metreküpü için ÖTV 750 somdan 805 soma yükseliyor. Sıvılaştırılmış gaz satışı ise 562 som/litre (veya 1.070.000 som/ton) tutarında vergilendirilecek. Buna karşın doğal gazdaki mali yük %12 seviyesinde değişmeden bırakılıyor.
Buna paralel olarak alkolsüz içecekler ve hafif atıştırmalıklar segmentinde de “oyun kuralları” güncelleniyor. Artık şekerli içeceklerde ÖTV, içeceğin 100 mililitresindeki şeker yoğunluğuna bağlanacak: 5 grama kadar — 500 som/litre, 5–10 gram arası — 515 som/litre, 10 gramı aşarsa — 535 som/litre. Ayrıca sıkı bir şart var: ambalajda içerik belirtilmezse otomatik olarak azami oran uygulanacak.
Tatlandırıcı içeren içeceklerde keskin bir artış kaydedildi: ÖTV 300 somdan 500 som/litreye yükseliyor. Enerji içeceği üreticileri için artış %7,5 olup fiilen 2.150 som/litre seviyesine geliyor.
Bahar yenilikleri bir başka alanda da tarihi bir kararı beraberinde getirdi — patates cipslerine ilk kez ÖTV getiriliyor. Tüketici ambalajında satılan, ince dilimlenmiş patatesten yapılan kızartılmış veya kurutulmuş ürünler bu kategoriye giriyor. Oran 15.000 som/kg olarak belirlendi ve yerli üreticiler ile ithalatçılara eşit şekilde uygulanacak.
Özbekistan’ın Orta Asya’da ilerici bir “şeker vergisi” uygulayan ilk ülkelerden biri olduğu belirtiliyor. Dünya Sağlık Örgütü bu mekanizmayı obezite ve diyabete karşı etkili önlemler arasında görüyor; ülkede toplanacak kaynakların ayrıca halk sağlığını iyileştirme fonunun geliştirilmesine yönlendirilmesi planlanıyor.
“Zamin”i Telegram'da okuyun!
