Qo‘rquvni ichki kuchga aylantirish siri: Psixologlar tavsiya etgan amaliyot

Ko‘pchilik insonlar hayoti davomida noma’lumlik, muvaffaqiyatsizlik yoki yangi qadam tashlash oldidagi kuchli qo‘rquv va xavotir bilan to‘qnashadi. Odatda biz qo‘rquvni bostirishga, undan qochishga yoki uni inkor etishga urinamiz. Biroq zamonaviy psixoterapiya va kouching amaliyoti shuni ko‘rsatmoqdaki, qo‘rquv bilan kurashish emas, balki u bilan «muloqotga kirishish» insonga ulkan ruhiy yengillik va yangi imkoniyatlar eshigini ochadi.

Art-terapiya va kognitiv psixologiyada keng qo‘llaniladigan «Qo‘rquvga xat» maxsus amaliyoti inson ongostida yashiringan xavotirlarni aniqlashtirish va ularni rivojlanish resursiga aylantirishda eng samarali vositalardan biri sanaladi.

«Qo‘rquvga xat» amaliyoti qanday ishlaydi?

Ushbu mashq orqali inson qo‘rquvni mavhum tuyg‘udan aniq shaklga keltiradi va uning ortida turgan asl himoya mexanizmini tushunib yetadi. Mashqni bajarish uchun quyidagi bosqichma-bosqich savol-javob shaklini qog‘ozga tushirish tavsiya etiladi:

1. Qo‘rquvni aniqlash va nomlash:

   • «Salom, mening qo‘rquvim...» — U nimadan iborat? (masalan: odamlar oldida gapirish, pulsiz qolish, rad etilish qo‘rquvi);

   • «Sening isming...» — Unga ramziy nom yoki qiyofa bering.

2. Hissiyot va signallarni tahlil qilish:

   • «Sen paydo bo‘lganingda, men ... his qilaman» — Tanadagi va ruhiyatdagi o‘zgarishlar;

   • «Qo‘rquv, sen menga ... haqida aytasan va ... anglashga imkon berasan» — U qanday xavfdan ogohlantirmoqda?

   • «Sen mening e’tiborimni ... qaratasan hamda meni quyidagi istalmagan harakatlardan xalos qilasan...» — Qo‘rquv sizni nimalardan himoya qilmoqda?

3. Qo‘rquvni resursga aylantirish va minnatdorlik:

   • «Qo‘rquv, sen men uchun ... jihating bilan foydalisan va ... vazifasini bajarasan»;

   • «Sen men rivojlantirmoqchi bo‘lgan ... qobiliyatim kabisan»;

   • «Qo‘rquv, men sendan minnatdorman, chunki sen menga ... imkoniyatini berding»;

   • «Sen menga ... yordam beryapsan va men endi ... xohlayman».

Mutaxassislar xulosasi: Nima uchun bu mashq samarali?

• Ongosti xotirjamligi: Qo‘rquv qog‘ozga tushirilganda, miya uni mavhum xavf emas, balki yechimi bor vazifa sifatida qabul qiladi;

• Ichki energiyaning ozod bo‘lishi: Xavotir bilan kurashish uchun sarflanadigan ulkan ruhiy quvvat endilikda maqsadlarga erishishga yo‘naltiriladi.

«Qo‘rquvga xat» mashqining to‘liq shakli

Qulay bo‘lishi uchun quyidagi savollarni ketma-ket yozib chiqing:

QO‘RQUVGA XAT

Salom, mening qo‘rquvim...

Sening isming...

Sen paydo bo‘lganingda, men ... his qilaman.

Qo‘rquv, sen menga ... haqida aytasan.

Va menga ... anglashga imkon berasan.

Qo‘rquv, sen mening e’tiborimni ... qaratasan.

Hamda meni quyidagi istalmagan harakatdan xalos qilasan...

Qo‘rquv, sen men uchun ... jihating bilan foydalisan.

Va ... vazifasini bajarasan.

Qo‘rquv, sen ... sohasiga tegishlisan.

Qo‘rquv, sen men rivojlantirmoqchi bo‘lgan ... qobiliyatim kabisan.

Qo‘rquv, men sendan minnatdorman...

Qo‘rquv, sen menga ... imkoniyatini berding.

Qo‘rquv, men ... xohlayman.

Sen menga ... yordam beryapsan.

Xulosa: qo‘rquvning ortida qanday javob yashirin?

Biz ko‘pincha qo‘rquv paydo bo‘lishi bilan undan qochishga, uni bosishga yoki umuman sezmaslikka harakat qilamiz.

Ammo ba’zan to‘xtab, bir varaq qog‘ozga uning nomi, sababi va hayotimizdagi ta’siri haqida yozishning o‘zi ham ichki holatni yaxshiroq anglashga yordam beradi.

Ehtimol, siz qo‘rquvdan qutulishingiz shart emasdir. Ehtimol, avval u sizga nima demoqchi ekanini tushunish kerakdir.

Bir varaq qog‘oz va bir nechta samimiy javob ba’zan inson qochib yurgan savolni aniqroq ko‘rishga yordam beradi.