Yiliga 700 mingdan ortiq odamni o‘ldiradigan jonzot aniqlandi

1 daqiqa o'qish16.6K
Yiliga 700 mingdan ortiq odamni o‘ldiradigan jonzot aniqlandi
QisqachaAI yordamida tayyorlanganKo‘rsatish
  • Har yili 700 mingdan ortiq odamning o‘limiga sabab bo‘ladigan eng xavfli jonzot chivindir.
  • Chivinlar qon so‘rish orqali bezgak, denge isitmasi, G‘arbiy Nil virusi, sariq isitma va yapon ensefaliti kabi xavfli kasalliklarni yuqtiradi.
  • AQSHda 2024 yilda denge holatlari o‘rtacha ko‘rsatkichdan 359 foizga yuqori bo‘lgan, G‘arbiy Nil virusi esa so‘nggi 22 yildagi eng yuqori darajaga yetgan.
  • Ba'zi kasalliklarga qarshi samarali vaksinalar mavjud.

Sher, yo‘lbars va ayiq kabi yirtqichlar xavfli tuyulishi mumkin. Ammo insonlar hayotiga eng ko‘p ziyon yetkazadigan jonzot ular emas. Dunyo bo‘ylab har yili 700 mingdan ortiq odamning o‘limiga sabab bo‘ladigan jonzot — chivin. AQSH kasalliklarni nazorat qilish va profilaktika markazlari (CDC) uni «dunyodagi eng xavfli jonzot» deb atagan.

Chivinlarni uchratish uchun yovvoyi tabiatga borish shart emas. Ular inson yashaydigan hududlarda ham keng tarqalgan. Tanasi kichik va umri atigi ikki-uch hafta bo‘lishiga qaramay, chivinlar qon so‘rish orqali turli xavfli kasalliklarni yuqtirishi mumkin.

Ular tarqatadigan eng xavfli kasalliklardan biri — bezgak. Parazitlar keltirib chiqaradigan ushbu kasallik har yili 600 mingdan ortiq insonning hayotiga zomin bo‘ladi. Ayniqsa, Sahroi Kabirdan janubdagi Afrikadagi yosh bolalar ko‘proq zarar ko‘radi.

AQSHda bezgak 1950-yillar boshida yo‘q qilingan bo‘lsa-da, 2023 yilda Florida, Texas, Merilend va Arkanzas shtatlarida mahalliy sharoitda yuqtirilgan 10 ta holat aniqlangan.

Chivinlar, shuningdek, denge isitmasini ham tarqatadi. Dunyoda har yili taxminan 400 million kishi denge virusini yuqtiradi, 100 millionga yaqin kasallik belgilari paydo bo‘ladi va 21 mingga yaqin inson vafot etadi. AQSHda 2024 yilda qayd etilgan denge holatlari 2010–2023 yillardagi yillik o‘rtacha ko‘rsatkichdan 359 foizga yuqori bo‘lgan.

Yana bir xavfli kasallik — G‘arbiy Nil virusi. AQSHda bu kasallikning mahalliy holatlari so‘nggi 22 yildagi eng yuqori darajaga yetgan. Virus ko‘pincha alomatsiz yoki grippga o‘xshash belgilar bilan kechadi, ammo ayrim holatlarda hayot uchun xavfli kasallikka aylanishi mumkin. AQSHda har yili undan 130 dan ortiq inson vafot etadi.

Dunyoning ayrim hududlarida chivinlar sariq isitma va yapon ensefalitini ham tarqatadi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkilotiga ko‘ra, sariq isitma har yili 82 minggacha insonning o‘limiga sabab bo‘ladi. Yapon ensefaliti esa og‘ir holatlarda o‘limga olib kelishi, tirik qolganlarda esa doimiy nevrologik muammolar qoldirishi mumkin.

Shu bilan birga, ushbu kasalliklarning ayrimlariga qarshi samarali va xavfsiz vaksinalar mavjud.

Maqola sizga yoqdimi?

Obuna bilan reklama bo'lmaydi

Zamin Premium — oyiga 4 900 so'm

Izohlar0

…

  1. Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
  2. Toshkentdan Amerikaga: Nurmuxammad Ismoilov Akinda orqali halol investitsiyani global miqyosga olib chiqmoqda
  3. Avtoservisingizni raqamlashtiring: Bip Business bilan mijozlarni yo‘qotmang
  4. Mashina oynasiga raqam yozish xavflimi? Bip haydovchilar uchun yangi yechim topdi!
  5. 8 ta keng tarqalgan moliyaviy xato: nimalardan saqlanish kerak?
  6. Playmatch: maydon egalari ishini ancha yengillashtiradi
  7. Playmatch: futbol o‘ynash uchun kerakli barcha xizmatlar bitta ilovada
  8. Kundalik xarajatlar uchun kartani qanday tanlash mumkin?
  9. Eldor Shomurodov futbol akademiyasi va TBC Bank: bolalik orzularidan katta futbolgacha
  10. ANORBANK Boʻstonliqdagi 168-son maktab-internat tarbiyalanuvchilarini tabrikladi
  11. Haydovchilar va tashuvchilar uchun OSGOP sug‘urtasining afzalliklari...
  12. Pure Milky’dan navbatdagi kreativ: Har qadam — aziz insonlarga mehr bilan!
  13. Kredit olish imkoniyatini oshirish uchun qayerda ishlash kerak?
  14. Biznes imkoniyatingizni kengaytiring
  15. Fanning rivojlanishiga barchamiz mas’ulmiz!
  16. XIV Toshkent xalqaro kinofestivali qanday o‘tkazilmoqda?