Bir nechta budilnik qo‘yish sog‘liq uchun xavflimi?

Ertalab uyg‘onish uchun ketma-ket bir nechta budilnik o‘rnatish ko‘pchilikda odatga aylangan, biroq olimlar bunday usul uyqu jarayoniga ta’sir qilishi mumkinligini ta’kidlamoqda. Tadqiqotlarda «snooze» — ya’ni budilnikni qayta-qayta o‘chirib, yana uxlash — uyg‘onish jarayonini cho‘zishi aniqlangan.

Bir tadqiqotda bir necha marta signal berilishi uyquning yengil bosqichini uzaytirib, uyg‘ongandan keyingi karaxtlikni kuchaytirishi mumkinligi qayd etilgan. 2024 yilda e’lon qilingan boshqa tadqiqot esa qisqa muddatli «snooze» har doim ham zararli emasligini, ayrim odamlarda uyg‘onishni yengillashtirishi mumkinligini ko‘rsatgan.

Olimlar, ayniqsa, muntazam uyqu yetishmasligi sog‘liq uchun jiddiyroq xavf tug‘dirishini ta’kidlaydi. Yetarli uxlamaslik yurak-qon tomir kasalliklari xavfining oshishi bilan bog‘langan. Uyqu davomiyligi va uning muntazamligi ruhiy holat bilan ham chambarchas bog‘liq bo‘lib, uyqu muammolari depressiv alomatlar bilan birga kuzatilishi mumkin.

Shuningdek, 2022 yilgi tajribada takroriy budilniklardan foydalangan odamlarda uyg‘onishdan keyingi «uyqu karaxtligi» uzoqroq davom etgani aniqlangan. Mutaxassislar ertalab bir necha marta signal berish o‘rniga yetarli vaqt uxlash va imkoni boricha birinchi budilnikdayoq uyg‘onishga harakat qilishni tavsiya etadi.

Eng muhimi, doimiy charchoq, uyqu buzilishi yoki tushkun kayfiyat kuzatilsa, muammoni faqat budilnik bilan bog‘lamasdan, uning asl sababini aniqlashga e’tibor qaratish kerak.