Жер жылдамырақ айнала бастады ма? Тарихтағы ең қысқа күндердің бірі анықталды

Ғалымдар 2026 жылдың шілдесінде Жер соңғы жылдардағы ең қысқа күндердің бірін бастан өткергенін мәлімдеді. Бұл құбылыс планетамыздың өз осінен айналу жылдамдығы әдеттегіден сәл жоғары болғанымен түсіндіріледі.

Мамандардың есептеуінше, сол күні Жер бір толық айналымды әдеттегі 24 сағаттан шамамен 0,65 миллисекунд жылдамырақ аяқтаған. Бұл айырмашылықты адам сезбейді, өйткені ол секундтың мыңнан бір бөлігіне тең. Алайда мұндай өзгерістер жоғары дәлдікпен жұмыс істейтін уақыт жүйелері үшін маңызды.

Ғалымдардың айтуынша, Жердің айналу жылдамдығы әрдайым бірдей болмайды. Оған атмосфералық үдерістер, мұхит ағыстары, Айдың тартылыс күші және планетамыздың ішкі қабаттарындағы табиғи үдерістер әсер етіп, жылдамдық аз мөлшерде өзгеріп отырады. Сондықтан тәуліктің ұзақтығы кейде бірнеше миллисекундқа қысқаруы немесе ұзаруы мүмкін.

Мамандар 2020 жылдан бері Жердің айналуында осындай бірнеше жылдамдау жағдайы байқалғанын атап өтті. Алайда бұл Жердің үнемі жылдамырақ айнала бастағанын білдірмейді. Керісінше, ұзақ мерзімді тұрғыдан алғанда, планетамыздың айналуы біртіндеп баяулап келеді. Қазіргі жылдамдаулар қысқа мерзімді табиғи өзгерістер ретінде бағаланады.

Мұндай шағын айырмашылықтар қарапайым адам өміріне іс жүзінде әсер етпейді. Алайда GPS навигациясы, жасанды серіктер, телекоммуникация желілері және атом сағаттары сияқты жоғары дәлдікті қажет ететін жүйелерде тіпті миллисекундтардың өзі маңызды. Сондықтан халықаралық уақыт қызметі Жердің айналуын тұрақты түрде бақылап, қажет болған жағдайда уақыт есебін үйлестіру шараларын қабылдайды.