Кибердеклар даври: Катта технологик назоратга қарши ижодий исён

Ўзини "очиқ кодли ёмон қиз" деб атайдиган КК билан суҳбатлашганингизда, у сизга пушти рангли сув париси сумкачасидан жавоб ёзаётган бўлиши мумкин. Бу шунчаки аксессуар эмас, балки Распберрй Pi асосида яратилган, электрон китоб ўқийдиган, серверларга уланган ва маҳаллий AI тизими билан ишлайдиган тўлиқ функционал кибердек — қўлда ясалган ихчам компьютердир. КК дастурий инжиниринг соҳасида маълумотга эга бўлмаса-да, у Бимбо Теч блоги орқали бошқа аёлларга ҳам RAM нималигини билмасдан туриб, шундай қурилмалар ясашни ўргатмоқда. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Кибердек тушунчаси илк бор Уилям Гибсоннинг 1984-йилдаги "Нейромант" романида пайдо бўлган. 2010-йилларда Распберрй Pi каби кичик компьютерлар бозорга чиққач, ишқибозлар ўз қурилмаларини яширин жамоаларда баҳам кўра бошлашди. Сўнгги ойларда эса ижтимоий тармоқлардаги аёллар туфайли бу йўналиш янги босқичга чиқди. Улар қора ва кумуш рангли стандарт гаджетлардан чарчаб, технологияларни гипер-феминин ва бадиий кўринишга келтиришмоқда.

Ҳозирда Instagram ва TikTok тармоқларида ёғоч ва мохдан ясалган, Гаме Бой ўйинларини ўйнайдиган кибердекларни, 3D-принтерда босилган қадимий қолдиқ кўринишидаги MP3 плеерларни ёки овозли эслатма ёзадиган ўрдак шаклидаги компьютерларни учратиш мумкин. Бу шунчаки эстетика эмас, балки Meta ёки Apple каби гигантларнинг доимий назоратидан қочиш ва шахсий маълумотлар хавфсизлигини таъминлаш усулидир.

Ушбу тренд одамлар йирик технологик компанияларнинг бир хиллигидан чарчаган вақтда чўққисига чиқди. ККнинг таъкидлашича, 1000 доллар тўлаб сотиб олинган iPhone каби қурилмаларни фойдаланувчи ўз хоҳишига кўра ўзгартира олмайди, акс ҳолда кафолат бекор қилинади. Кибердеклар эса фойдаланувчиларга назоратни ўз қўлига олиш ва "қора қути"дан ташқарига чиқиб, ижод қилиш имкониятини беради.