Коинотдаги маълумотлар марказлари бизнес учун жуда қимматга тушиши мумкин

Сунъий интеллект ва булутли хизматларнинг жадал ўсиши компанияларни маълумотларни қайта ишлаш марказлари (МАМ) учун янги энергия манбаларини излашга мажбур қилмоқда. Сўнгги йилларда коинотда қуёш энергияси ҳисобига ишлайдиган орбитал маълумотлар марказларини яратиш ғояси оммалашди. Бироқ NASA Реактив ҳаракат лабораторияси олими Вячеслав Туришевнинг янги тадқиқоти шуни кўрсатадики, ушбу жозибадор концепция ва тижорий воқелик ўртасида улкан муҳандислик тафовути мавжуд. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Тадқиқот доирасида орбитал марказларнинг ер устидаги объектлар билан таннарх ва самарадорлик бўйича рақобатлаша олиш имкониятини таҳлил қилувчи математик модел яратилди. Унда ускуналар массаси, энергия истеъмоли, Ер билан алоқа имкониятлари, радиация таъсири ва сунъий йўлдошларнинг хизмат муддати ҳисобга олинди. Тахминларга кўра, 2028-йилга келиб дунёдаги барча маълумотлар марказлари йилига 325 дан 580 ТВт·соатгача электр энергияси истеъмол қилади, бу эса коинотдаги ҳисоблаш тизимларига бўлган қизиқишни оширмоқда.

Орбита доимий қуёш нурига эга бўлса-да, физика қонунлари бу устунликларни йўққа чиқаради. Энг катта муаммо — совутиш тизимидир. Ерда серверлар ҳаво ёки суюқлик ёрдамида совутилса, вакуумда конвекция мавжуд эмас. Ортиқча иссиқликдан халос бўлишнинг ягона йўли — коинотга энергия тарқатувчи улкан радиаторлардир. Масалан, 1 МВ қувватга эга ҳисоблаш тугуни учун тахминан 5600 квадрат метр қуёш панеллари ва 2500 квадрат метр радиаторлар талаб қилинади.

Иқтисодий ҳисоб-китоблар янада мураккаброқ. Орбитал маълумотлар маркази ер устидаги объектлар билан рақобатлаша олиши учун уни ишлаб чиқариш ва орбитага чиқаришнинг умумий қиймати бир килограмм учун 250 доллардан 1000 долларгача бўлиши керак. Ҳозирги тижорий парвозлар эса ҳатто ускунанинг ўз нархини ҳисобга олмаганда ҳам анча қимматга тушмоқда. Шу сабабли, коинотдаги булутли платформалар ҳозирча фақат назария бўлиб қолмоқда.