SpaceX Ойга парвоз схемасини ўзгартирмоқда: Starship коинот буксирига айланади

Илон Маск асос солган SpaceX компанияси NASAнинг Artemis дастури доирасида Ойга қўниш миссияси учун мутлақо янги ва такомиллаштирилган архитектурани таклиф қилди. Янги концепцияга кўра, Starship космик кемаси шунчаки қўниш модули эмас, балки экипажни Ер орбитасидан тўғридан-тўғри Ойга етказиб берувчи кучли буксир вазифасини бажаради. Бу ўзгариш миссия хавфсизлигини ошириш ва техник мураккабликларни камайтиришга хизмат қилади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Аввалги режага кўра, Орион кемасидаги астронавтлар ва Starship қўниш модули Ой атрофидаги орбитада учрашиши ва туташиши лозим эди. Бироқ, ixbt.com маълумотларига кўра, SpaceX энди ушбу муҳим жараённи Ер орбитасида амалга оширишни таклиф этмоқда. Бу шуни англатадики, Орион кемаси Ер яқинида Starship билан туташади, шундан сўнг Starship ўз двигателлари ёрдамида бутун мажмуани Ой томон етаклаб кетади.

Хавфсизлик ва самарадорликнинг янги босқичи

Янги схеманинг асосий афзаллиги хавфсизлик билан боғлиқ. Энг масъулиятли операция ҳисобланган кемаларнинг туташуви Ер орбитасида, яни ҳар қандай фавқулодда ҳолатда астронавтларни тезкор қайтариш имконияти мавжуд бўлган ҳудудда амалга оширилади. Бундан ташқари, агар Ой юзасида муаммо юзага келса, астронавтлар узоқ кутмасдан уйга қайтишни тезроқ бошлашлари мумкин бўлади.

Ёқилғи масаласи ҳам ушбу янгиланишда муҳим ўрин тутади. Тўғридан-тўғри йўналиш энергия сарфини камайтиради, бу эса Starship кемасини коинотда ёқилғи билан тўлдириш учун талаб этиладиган қўшимча парвозлар сонини қисқартиради. SpaceX ҳозирча аниқ рақамларни очиқламаган бўлса-да, танкер-кемалар сони сезиларли даражада камайиши кутилмоқда.

Янги архитектура яна бир техник муаммони ҳал қилади: Starship энди Ой орбитасида экипажни узоқ вақт кутиб туриши шарт эмас. Тўлиқ ёқилғи билан тўлдирилган Starship Ер орбитасида Орион тайёр бўлгунга қадар кутиб туради ва кейин биргаликда йўлга чиқади. Бу тизимга бўлган талабларни соддалаштиради ва кема ресурсларини тежайди.

Starship В3 ва келажак режалари

NASA вакилларининг таъкидлашича, бундай ёндашув Starship кемасини оммавий ишлаб чиқариладиган серияли версиясига янада яқинлаштиради. Artemis 3 миссияси учун махсус ишлаб чиқиладиган Starship В3 модификацияси айнан шу янги схема асосида парвоз қилиши режалаштирилган. Бу эса Ойга қўниш модулини яратиш жараёнини тезлаштиради.

Агар ушбу таклиф қилинган схема синовларда ўзини оқласа, у NASAнинг келажакдаги барча бошқариладиган миссиялари учун асосий стандартга айланиши мумкин. Бу нафақат Ойга қайтишни, балки келажакда Марсга амалга ошириладиган узоқ масофали парвозларни ҳам анча яқинлаштиради.