Дунёнинг энг кичик радиолокацион сунъий йўлдоши Ер тасвирларини узатишни бошлади

Космик технологиялар соҳасида муҳим янгилик юз берди: дунёдаги энг кичик радиолокацион сунъий йўлдош ҳисобланган “AIСТ-СТ” ўзининг илк ишчи тасвирларини Ерга юборди. Россиялик муҳандислар томонидан ишлаб чиқилган ушбу митти аппарат коинотдан туриб сайёрамиз юзасини юқори аниқликда кузатиш имкониятига эга эканини амалда исботлади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Самара университети ва Санкт-Петербургдаги Махсус технологик марказ мутахассислари томонидан яратилган “AIСТ-СТ” КубеСат форматидаги илк радиолокацион сунъий йўлдош ҳисобланади. 2024-йилнинг 5-ноябрь куни орбитага чиқарилган ушбу қурилма парвоздан кейинги синовларни муваффақиятли якунлаб, ўзининг асосий вазифасини бажаришга киришди. ixbt.com маълумотига кўра, аппарат ҳозирда Япониянинг айрим ҳудудлари, Панама ва Сувайш каналлари ҳамда АҚШнинг Розамонд ҳудуди акс этган кадрларни тақдим этган.

Об-ҳаво ва вақт танламайдиган технология

Мазкур сунъий йўлдошнинг асосий ўзига хослиги унинг сантиметрли диапазондаги радиотўлқинлар ёрдамида ишлашидир. Бу технология оддий оптик камералардан фарқли ўлароқ, қалин булутлар, туман ва ҳатто тун қоронғулигида ҳам Ер юзасини аниқ “кўриш” имконини беради. Бу эса қишлоқ хўжалиги, экологик мониторинг ва фавқулодда вазиятларни ўрганишда жуда муҳим омил ҳисобланади.

“AIСТ-СТ” ўзининг ўлчамлари билан жаҳон космонавтикасида рекорд ўрнатмоқда. Унинг вазни бор-йўғи 30 килограмм атрофида бўлса-да, бортига тўлиқ қувватли радиолокатор ўрнатилган. Одатда бундай мураккаб ускуналар анча йирик ва оғир космик кемаларга ўрнатилар эди. Кичик ҳажм ва юқори самарадорликнинг уйғунлиги келажакда арзон ва тезкор космик мониторинг тизимларини яратишга йўл очади.

Ҳозирча олинган тасвирлар маршрут режимида, ҳар бир пикселга 5 метр аниқликда туширилган. Мутахассисларнинг таъкидлашича, келгусида сунъий йўлдош батафсилроқ тасвирга олиш режимига ўтказилади. Бу эса олинаётган маълумотларнинг сифати ва аниқлигини янада оширишга хизмат қилади.

Лойиҳа доирасида олинган маълумотлар нафақат илмий, балки иқтисодий аҳамиятга ҳам эга. Бундай митти сунъий йўлдошлар ёрдамида бутун бир тармоқни (туркумни) шакллантириш мумкин, бу эса Ер юзасининг исталган нуқтасини реал вақт режимида кузатиб туриш имконини беради. Режага кўра, ушбу митти аппарат камида бир йил давомида фаол хизмат кўрсатади.