Bilim insanları patlamış mısır kokulu yeni bir domates geliştirdi

Çinli ve Avustralyalı bilim insanları, gen düzenleme teknolojisini kullanarak patlamış mısır kokusunu andıran aromatik bir domatesin ilk örneğini geliştirdi. Uzmanlar, bu çalışmanın sebzelerin aromasını artırmak ve lezzet özelliklerini zenginleştirmek için yeni fırsatlar sunabileceğini belirtiyor.

Domates (Solanum lycopersicum), dünyada en çok yetiştirilen ve tüketilen sebzelerden biridir. Ancak yüzyıllardır verimlilik, hastalıklara dayanıklılık ve meyvelerin tek tip görünümünü sağlamaya odaklanan ıslah çalışmaları, doğal aromasını zayıflatmıştır. Bilim insanları ise gen düzenleme yoluyla domatesin bu potansiyelini yeniden ortaya çıkarmayı başardı.

Araştırmacılar, kokulu pirince patlamış mısır kokusunu veren 2-asetil-1-pirolin (2-AP) molekülüne odaklandı. Alisa Craig domates çeşidindeki SlBADH1 ve SlBADH2 genlerini CRISPR/Cas9 teknolojisiyle devre dışı bıraktılar.

Sonuç olarak, SlBADH2 genindeki mutasyon 2-AP miktarını önemli ölçüde artırdı. Her iki gen aynı anda devre dışı bırakıldığında ise bu maddenin miktarı normal bir domatese kıyasla dört katından fazla arttı. Bu durum, iki gen arasında bir etkileşim olduğunu gösterdi.

Çin'deki Xianhu Laboratuvarı'ndan Profesör Shenchun Xu, Journal of Integrative Agriculture dergisinde yayımlanan araştırmada, bilim insanlarının önce domates genomunu inceleyerek SlBADH1 ve SlBADH2 genlerini belirlediğini açıkladı. Ardından Alisa Craig çeşidinde bu genlerin ayrı ayrı ve birlikte devre dışı bırakılması üzerine deneyler yapıldı.

Önemli olan, genetik değişikliklerin domatesin temel tarımsal özelliklerine olumsuz bir etkide bulunmamasıydı. Bitkinin çiçeklenme zamanı, boyu, meyve ağırlığı, çözünür şekerler, organik asitler ve C vitamini miktarında önemli bir değişiklik gözlenmedi.

Bilim insanları bu sonucu, verimliliği düşürmeden domates aromasını artırma yolunda önemli bir adım olarak değerlendiriyor. Gelecekte bu tür teknolojilerle tüketicilerin taleplerine uygun, kendine has koku ve tada sahip sebze çeşitleri yaratılabilir.

Patlamış mısır kokulu domates her tüketicinin hoşuna gitmeyebilir. Ancak araştırmacılar, aroması güçlendirilmiş ürünlerin tarım pazarında yeni fırsatlar yaratacağına inanıyor.

Araştırmanın ortak yazarı, Xianhu Laboratuvarı'ndan Doç. Dr. Peng Chen, şu anda bu aroma özelliğini ticari domates çeşitlerine aktarma çalışmalarının devam ettiğini belirtti. Bilim insanları bu sayede ürünün lezzetini zenginleştirmeyi, tüketici ilgisini artırmayı ve pazar değerini yükseltmeyi hedefliyor. Uzmanlar bu yaklaşımı, kokulu pirinç çeşitleri geliştirme deneyimine benzetiyor.