World Population Review e’lon qilgan navbatdagi reytingda Markaziy Osiyo yana bir bor “alkogolga sovuqqon” hudud sifatida ko‘rindi: postsovet makonida eng past ko‘rsatkich aynan Turkmanistonda qayd etilgani aytilmoqda.
Manbada keltirilishicha, Turkmanistonda yil davomida kishi boshiga o‘rtacha 0,3 litr toza spirt to‘g‘ri keladi. Undan keyingi eng past ko‘rsatkich Tojikistonda — 0,7 litr. Qo‘shnilar kesimida esa Qozog‘istonda 5,4 litr, Qirg‘izistonda 3,9 litr, O‘zbekistonda 2,1 litr toza spirt iste’mol qilinishi qayd etilgan.
Yevropa esa bu reytingda mutlaqo boshqa “liga”da. Alkogol iste’moli yuqori bo‘lgan hudud sifatida Sharqiy va Markaziy Yevropa tilga olinadi: ro‘yxatda Ruminiya (17,1 litr), Gruziya (15,5 litr), Latviya (14,7 litr) yuqori pog‘onalarda keltirilgan. MDH davlatlari orasida esa Moldova (14,1 litr), Belarus (11,4 litr) va Rossiya (10,5 litr) yetakchilar qatorida qayd etilgan.
Muhimi, bu hisob-kitoblar “pivo — alohida, vino — alohida” emas: xalqaro statistikada iste’mol litr toza spirt ekvivalentida yig‘iladi — ya’ni barcha turdagi ichimliklar umumiy spirt miqdoriga aylantirib hisoblanadi. Shu sabab, masalan, 1,75 litrlik bir shisha aroq tarkibida taxminan 300 ml toza spirt bo‘lishi mumkinligi ta’kidlanadi.
Reyting mualliflari Markaziy Osiyodagi nisbatan past ko‘rsatkichlarni diniy-mәnaviy an’analar, madaniy muhit va iste’mol odatlari bilan izohlaydi. Bir so‘z bilan aytganda: bu mintaqada “hushyorlik” — trend emas, oddiy hayot tarziga aylangan.
Xulosa oddiy: Turkmaniston MDHda eng hushyor mamlakat sifatida tilga olindi, Markaziy Osiyo esa umumiy reytingda past iste’mol guruhida qolmoqda. Yevropada esa ko‘rsatkichlar ancha yuqori — va farq juda keskin.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
