AQSH kosmodromlarni moliyalashtirish uchun munitsipal obligatsiyalar bozorini ochdi

AQSHda kosmik infratuzilmani rivojlantirish uchun munitsipal obligatsiyalar bozoriga yoʻl ochuvchi yangi qonunchilik mexanizmi qabul qilindi. One Big Beautiful Bill Act (OBBBA) qonunidagi maxsus qoida xususiy kosmodrom obʼyektlari va ular bilan bogʻliq loyihalarni moliyalashtirish uchun soliqdan ozod qilingan obligatsiyalar chiqarishga ruxsat beradi. Bu kosmik sohaning moliyaviy modelini tubdan oʻzgartirib, qimmat tijorat kreditlari oʻrniga aeroport va dengiz portlari kabi uzoq muddatli va past stavkali kapitalni jalb qilish imkonini beradi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Ilgari kosmodromlar kapital talab qiladigan va uzoq muddatli loyihalar boʻlishiga qaramay, yuqori stavkali qisqa muddatli tijorat loyihalari sifatida moliyalashtirilar edi. Bu esa tizimli investitsiya yetishmovchiligi va modernizatsiyaning kechikishiga sabab boʻlgan. Yangi qonun shtat va mahalliy hokimiyat organlariga loyiha hajmidan qatʼi nazar, tijorat kosmodromlari uchun munitsipal obligatsiyalar chiqarish huquqini beradi. Shuningdek, toʻliq xususiy mulkchilikdagi obʼyektlarni ham ushbu tizim orqali moliyalashtirish mumkin boʻladi.

Eʼtiborli jihati shundaki, obligatsiyalar orqali nafaqat uchish maydonchalari, balki ularning yaqinidagi ishlab chiqarish va sanoat obʼyektlari ham moliyalashtiriladi. Bunga yigʻuv sexlari, sinov markazlari va logistika infratuzilmasi kiradi. Natijada aviatsiya va dengiz logistikasidagi kabi yaxlit "infratuzilma ekotizimlari" shakllanadi. Bu model kosmodromlar atrofida servis va ishlab chiqarish quvvatlarining jamlanishiga xizmat qiladi.

Yangi sxemada yirik buyurtmachilar, jumladan, mudofaa va aerokosmik korporatsiyalar tomonidan kreditni mustahkamlash imkoniyati ham koʻzda tutilgan. SpaceX, Blue Origin, Rocket Lab, United Launch Alliance kabi kompaniyalarning uzoq muddatli shartnomalari investorlar uchun xatarlarni kamaytiradi. Lockheed Martin, Northrop Grumman, Boeing va RTX kabi pudratchilar ham ushbu ekotizimda muhim rol oʻynashi kutilmoqda. Bu esa kosmik bozordagi yirik oʻyinchilarga aktivlarga bevosita egalik qilmasdan infratuzilmani rivojlantirishga yordam beradi.