Olimlar arzon olmos kukunidan kvant materiallari olish texnologiyasini yaratmoqda

Avstraliya va Yaponiya olimlari kvant texnologiyalari sohasida inqilobiy qadam tashlashga tayyorlanmoqda. Melburn universiteti, Avstraliyaning CSIRO ilmiy agentligi hamda Yaponiyaning Milliy kvant fanlari va texnologiyalari instituti (QST) mutaxassislari oddiy va arzon olmos kukunini yuqori samarali kvant materiallariga aylantirish loyihasini boshladi. Bu tashabbus nafaqat ilmiy yangilik, balki kvant komponentlarini ishlab chiqarish xarajatlarini keskin kamaytirishga qaratilgan strategik harakatdir. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Kvant qurilmalarining asosiy boʻgʻini hisoblangan maxsus olmoslar tarkibida "azot-vakansiya markazlari" (NV-markazlar) deb ataladigan nuqsonlar mavjud. Bu sunʼiy yaratilgan kristall panjara nuqsoni boʻlib, unda uglerod atomi oʻrnini azot atomi egallaydi va uning yonida boʻsh joy (vakansiya) hosil boʻladi. Bunday tuzilmalar magnit va elektr maydonlarini, shuningdek, haroratni oʻta yuqori aniqlikda oʻlchash imkonini beruvchi kvant sensorlari uchun zarurdir.

Arzon xomashyodan yuqori texnologiyagacha

Hozirgi vaqtda sifatli kvant olmoslarini ishlab chiqarish oʻta murakkab va qimmat jarayon hisoblanadi. Tadqiqotchilar butun boshli kristallardan foydalanish oʻrniga, sanoatda keng tarqalgan va arzon hisoblangan olmos kukunidan foydalanishni taklif qilmoqdalar. Agar olimlar ushbu kukun tarkibida kvant xususiyatlarini saqlab qolishga erishsa, kvant sensorlari va hisoblash tizimlari uchun butlovchi qismlar narxi bir necha barobar arzonlashishi mumkin.

Loyiha doirasida birinchi bosqichda olmos nanokristallarining barqarorligi va sifatini yaxshilash koʻzda tutilgan. Olimlar NV-markazlarni zarrachalar yuzasiga imkon qadar yaqin joylashtirish ustida ishlamoqda. Bu kelajakdagi sensorlarning sezgirligini oshirish uchun juda muhimdir. Shundan soʻng, CSIRO mutaxassislari ushbu materiallarning real sharoitlardagi chidamliligini sinovdan oʻtkazadilar.

Ushbu tadqiqotning muvaffaqiyati nafaqat ilmiy doiralarda, balki global texnologiya bozorida ham katta aks-sado berishi kutilmoqda. Ixbt.com maʼlumotlariga koʻra, Avstraliya ushbu texnologiya yordamida kvant materiallari ishlab chiqarish boʻyicha oʻzining mustaqil bazasini yaratishni maqsad qilgan. Bu esa xorijiy yetkazib beruvchilarga boʻlgan qaramlikni kamaytiradi.

Kvant materiallarining arzonlashishi tibbiyot, geologiya va navigatsiya tizimlarida ham yangi davrni boshlab beradi. Masalan, oʻta sezgir kvant sensorlari yordamida inson tanasidagi eng kichik oʻzgarishlarni yoki yer ostidagi foydali qazilmalarni misli koʻrilmagan aniqlikda aniqlash imkoniyati tugʻiladi. Mazkur loyiha kvant texnologiyalarini laboratoriya devorlaridan chiqarib, kundalik hayotga tatbiq etish yoʻlidagi muhim poydevordir.