NASA Qora dengizdagi noodatiy hodisani koinotdan suratga oldi

NASA mutaxassislari Qora dengiz yuzasida suv rangining keskin oʻzgarishini qayd etishdi. Koinotdan olingan tasvirlarda dengizning ulkan qismlari yorqin firuza rangga kirgani aks etgan. Bu tabiat hodisasi suv ostidagi mikroskopik organizmlarning ommaviy koʻpayishi bilan bogʻliq boʻlib, u ekotizimdagi muhim oʻzgarishlardan darak beradi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Ushbu noyob manzarani Xalqaro koinot stansiyasi (MKS) bortidagi astronavt va NASA ning okean hamda atmosferani oʻrganishga moʻljallangan PACE (Plankton, Aerosol, Cloud, ocean Ecosystem) sunʼiy yoʻldoshi muhrladi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, suv rangining bunday oʻzgarishiga fitoplanktonlar sabab boʻlgan. Bahorning oxiriga kelib, ushbu organizmlar soni keskin ortadi va ularning yorugʻlikni qaytaruvchi ohakli qobiqlari suv yuzasini hatto koinotdan koʻrinadigan oqish-moviy rangga boʻyaydi.

Koinotdan kuzatuv va texnologik imkoniyatlar

27-may kuni 74-ekspeditsiya astronavti Nikon Z9 kamerasi yordamida Qora dengizni Marmar dengizi bilan bogʻlovchi Bosfor boʻgʻozi yaqinidagi firuza rangli girdoblarni suratga oldi. Oradan salkam bir oy oʻtib, 22-iyun kuni PACE sunʼiy yoʻldoshi oʻzidagi Ocean Color Instrument (OCI) asbobi orqali fitoplanktonlarning butun dengiz boʻylab tarqalishini kengroq formatda qayd etdi.

Qora dengizning rangi yil davomida undagi mikroskopik organizmlar tarkibiga qarab oʻzgarib turadi. Masalan, boshqa fasllarda bu yerda diatom suvoʻtlari ustunlik qilishi mumkin, bu esa suvga toʻqroq tus beradi. Sunʼiy yoʻldosh orqali kuzatuvlar olimlar uchun juda muhim, chunki ulkan suv havzalaridan bevosita namuna olish texnik jihatdan murakkab va qimmat jarayon hisoblanadi.

Global iqlim va fitoplanktonning roli

Fitoplanktonlar nafaqat vizual goʻzallik, balki sayyoramizning ekologik muvozanatida ham katta rol oʻynaydi. Ular global uglerod aylanishining ajralmas qismidir. Oʻsish jarayonida fitoplanktonlar atmosferadagi uglerodni yutadi. Ular nobud boʻlgach esa, bu uglerodni dengiz tubiga olib tushadi va u yerda uzoq vaqt davomida saqlanib qoladi.

Ushbu jarayon Yer atmosferasidagi issiqxona gazlari miqdorini kamaytirishga yordam beradi. NASA tomonidan taqdim etilgan yangi maʼlumotlar olimlarga dengiz ekotizimlarining iqlim oʻzgarishiga qanday moslashayotganini chuqurroq tahlil qilish imkonini beradi. Oʻzbekistonlik mutaxassislar va qiziquvchilar uchun ham ushbu tadqiqotlar suv havzalaridagi biologik jarayonlarni masofadan turib monitoring qilishda zamonaviy texnologiyalarning ahamiyatini koʻrsatib beradi.