Astronomlar koinotning eng yirik va 5,6 trillion pikselli xaritasini yaratdi

Xalqaro olimlar guruhi bashariyat tarixidagi eng yirik va eng batafsil koinot xaritasini taqdim etdi. Ushbu ulkan loyiha doirasida qariyb 4 milliardga yaqin yulduzlar, galaktikalar va boshqa osmon jismlari qamrab olingan boʻlib, uning umumiy hajmi 5,6 trillion piksichni tashkil etadi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, mazkur koʻlami keng ilmiy ish DESI Legacy Imaging Surveys jamoasi tomonidan amalga oshirildi. Mutaxassislar oʻn uch yil davomida teleskoplar yordamida olingan 263 mingdan ortiq suratlarni yagona tizimga jamlagan holda mazkur noyob bazani hosil qilishgan.

Koinotning yangi qirralari namoyon boʻlmoqda

Toʻplangan maʼlumotlar koʻrinadigan va yaqin infraqizil diapazonlarni oʻz ichiga oladi. Bu esa osmon jismlarini yuqori aniqlikda va detallarigacha kuzatish imkonini beradi. Ilmiy jamoatchilik uchun bu kabi yirik maʼlumotlar bazasi olam sirlarini chuqurroq oʻrganishda muhim qadam hisoblanadi.

Dastlab bu kuzatuvlar galaktikalar va kvazarlarning spektrlarini oʻrganuvchi DESI vositasi uchun asos sifatida yaratilgan edi. Olimlar nurlarning qizil siljishiga qarab obyektlargacha boʻlgan masofani aniqlaydi va tekis osmon tasvirini uch oʻlchamli koinot xaritasiga aylantiradi.

Ilmiy ahamiyati va kelajakdagi tadqiqotlar

Yangi xarita faqat DESI loyihasi doirasida cheklanib qolmaydi, balki keng qamrovli tadqiqotlar uchun poydevor boʻladi. Maʼlumotlarning avvalgi versiyalari allaqachon 1800 dan ortiq ilmiy ishlar va maqolalarda oʻz aksini topgan edi.

Endilikda astronomlar ushbu ulkan massiv yordamida noyob kosmik obyektlarni izlash, galaktikalar evolyutsiyasini tahlil qilish va sunʼiy intellekt tizimlarini oʻqitish imkoniyatiga ega boʻladilar. Sunʼiy intellekt texnologiyalarining bunday maʼlumotlar bazasidan foydalanishi kelgusida koinotshunoslikda yangi kashfiyotlarga yoʻl ochishi kutilmoqda.

Taʼkidlash joizki, DESI loyihasi uch oʻlchamli koinot xaritasini kengaytirishda davom etmoqda. Joriy yilning aprel oyiga qadar mazkur loyiha doirasida 47 milliondan ortiq galaktika va kvazarlar xaritaga muvaffaqiyatli kiritib boʻlindi.