Сунъий интеллект назорати учун кураш: IT ходимлари йирик корпорацияларга қарши

Сунъий интеллект (AI) технологияларининг жадал ривожланиши ва уларнинг жамиятга таъсири борасидаги хавотирлар фонида АҚШда янги сиёсий ҳаракат юзага келди. Соҳа мутахассислари ва оддий IT ходимлари томонидан қўллаб-қувватланаётган Гуардраилс Аллиансе супер ПАК (сиёсий ҳаракат қўмитаси) йирик технологик гигантларнинг AI соҳасидаги чексиз ҳукмронлигига қарши кураш бошлади. Бу ҳаракат технологияларни масъулият билан ишлаб чиқиш ва қатъий қонунчилик назоратини ўрнатишни мақсад қилган. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Те Нев Ёрк Times нашри хабарига кўра, Гуардраилс Аллиансе демократик фаоллар Шонна Томас ва Лия Хант-Хендрикс томонидан ташкил этилган. Мазкур ташкилот ўзини йирик корпорациялар манфаатларига қарши турувчи халқчил ҳаракат сифатида намоён қилмоқда. Ҳозирда қўмита ихтиёрида 5 миллион доллар маблағ мавжуд бўлиб, жорий сайлов сикли якунига қадар бу миқдорни 15 миллион долларга етказиш режалаштирилган.

Кичик бюджет ва улкан мақсадлар

Гарчи 5 миллион доллар катта маблағдек кўринса-да, у йирик технологик етакчилар томонидан молиялаштириладиган Леадинг те Футуре каби гуруҳларнинг 100 миллион долларлик бюджети олдида анча камтарона кўринади. Маълумот учун, Леадинг те Футуре ташкилоти OpenAI президенти Грег Брокман каби шахслар томонидан қўллаб-қувватланади. Бироқ Гуардраилс Аллиансе асосчилари гап маблағда эмас, балки жамоатчилик ва соҳа мутахассисларининг реал хавотирларида эканини таъкидламоқда.

Янги ташкилотнинг илк йирик қадами Нью-Йорк конгрессига номзод Алекс Боресни қўллаб-қувватлаш бўлади. Борес AI соҳасини тартибга солиш тарафдори бўлгани учун йирик технологик лоббистларнинг нишонига айланган эди. Гуардраилс Аллиансе томонидан эълон қилинган реклама роликларидан бирида ChatGPT билан узоқ мулоқотдан сўнг ўз жонига қасд қилган ўсмир Адам Рейннинг ота-онаси иштирок этган. Бу ҳолат AI алгоритмларининг инсон руҳиятига таъсири қанчалик жиддий бўлиши мумкинлигини кўрсатади.

IT ходимларининг норозилиги ортмоқда

Қизиғи шундаки, OpenAI каби компанияларнинг кўплаб ходимлари ўз раҳбарларининг сиёсий позициясидан норози. Улар ижтимоий тармоқларда AI назоратига қарши йўналтирилган ҳужумларни танқид остига олмоқда. Шунингдек, соҳа вакиллари ўз компанияларидан АҚШ Иммиграция ва божхона назорати (ICE) билан шартномаларни бекор қилишни ва технологиялардан оммавий кузатув ҳамда автоном урушларда фойдаланмасликни талаб қилмоқда.

Шонна Томаснинг сўзларига кўра, Гуардраилс Аллиансе технологик секторнинг сайловларга ва қонунчиликка манипулятив таъсиридан хавотирда бўлган барча учун сиёсий марказга айланиши керак. Ташкилот Anthropic каби компаниялар томонидан қўллаб-қувватланаётган Публик Фирст Актион гуруҳи билан ҳам ҳамкорлик қилмоқда. Бу эса AI хавфсизлиги масаласи нафақат сиёсатчилар, балки технология яратувчиларининг ўзи учун ҳам устувор вазифага айланаётганидан далолат беради.

Ўзбекистон каби рақамли иқтисодиётга ўтаётган давлатлар учун ҳам ушбу жараёнлар муҳим аҳамиятга эга. Глобал технологик гигантлар ўртасидаги бу кураш келажакда бутун дунё бўйлаб AI этикаси ва хавфсизлиги бўйича халқаро стандартларнинг шаклланишига бевосита таъсир кўрсатади.