O‘zbek teatr va kino san’atining yorqin vakili, tomoshabinlar qalbidan chuqur joy olgan O‘zbekiston xalq artisti Muqaddas Xoliqova 14 aprel kuni 66 yoshni qarshi oldi. U nafaqat sahnadagi yuzlab obrazlari bilan, balki hayotdagi murakkab va ta’sirli taqdiri bilan ham e’tiborga loyiq shaxs sifatida taniladi.
Bolalikdagi sho‘xlik va orzular
1960 yil 14 aprel kuni Toshkent shahrida tug‘ilgan Muqaddas Xoliqova oilada kenja farzand bo‘lib voyaga yetgan. Bolalik davrini eslar ekan, aktrisa o‘zini juda sho‘x va harakatchan qizaloq sifatida ta’riflaydi. Hatto ba’zan uning sho‘xligi sabab maktabda sindirilgan deraza oynasi uchun onasiga jarima to‘lashga to‘g‘ri kelgan holatlar ham bo‘lgan.
Shunga qaramay, u ta’limga jiddiy yondashgan, fanlarni yaxshi o‘zlashtirgan va darsdan keyin teatr to‘garagiga qatnashib, san’atga bo‘lgan mehrini oshirib borgan. Bir kuni spektaklga tayyorgarlik paytida uni maktabdan izlab topishgani va direktorning o‘zi darsdan chiqarib, sahnaga yuborgani esa uning taqdiridagi ilk burilishlardan biri bo‘lgan.
Biroq o‘sha paytlarda tengdoshlarining masxaralari uning ruhiyatiga ta’sir qilmay qolmagan. “Aktrisa bo‘lolmaysan” degan gaplar uning yo‘liga to‘siq bo‘lish o‘rniga, aksincha, ichki kuch bag‘ishlagan.
Ona jasorati va og‘ir qaror
Aktrisaning hayotidagi eng og‘ir sinovlardan biri — otasining erta vafoti bo‘lgan. U to‘qqiz yoshligida otasidan ayriladi. Onasi esa yosh yoshida beva qolib, ikki farzandni yolg‘iz tarbiyalashga majbur bo‘ladi.
Qayta turmush qurish masalasi ko‘tarilganda, onasi farzandlari taqdirini birinchi o‘ringa qo‘yib, shaxsiy baxtidan voz kechadi. Bu qaror ortida ona mehri va jasorati yotardi. Keyinchalik aktrisa bu holatni hayotidagi eng ta’sirli xotiralardan biri sifatida eslab o‘tadi.
Orzular sinovdan o‘tgan pallalar
Maktabni tugatgach, ustozlarining ko‘magi bilan san’at institutiga hujjat topshirgan Muqaddas Xoliqova imtihonlardan muvaffaqiyatli o‘tib, talabalik baxtiga erishadi. Bu bilan u nafaqat o‘z orzusini ro‘yobga chiqaradi, balki uni shubha ostiga olganlarga ham javob beradi.
Uning teatrga kirib kelishi ham qiziq taqdiriy burilish bilan bog‘liq. Yaqinlarining tavsiyasi bilan mashhur rejissyor Bahodir Yo‘ldoshev oldiga kirib, qisqa sinovdan o‘tadi va kelajagi bor aktrisa sifatida baholanadi. Bu esa uning san’at yo‘lidagi yangi bosqichga aylanadi.
Sahnadagi muvaffaqiyatlar va kechikkan baxt
Muqaddas Xoliqova 30 yildan ortiq ijodiy faoliyati davomida yuzga yaqin yorqin va xarakterli obrazlarni yaratdi. U ishtirok etgan spektakllar orasida yuzlab marta sahnalashtirilgan asarlar ham bor. Bu esa uning tomoshabinlar orasidagi mashhurligi va mahoratidan dalolat beradi.
Biroq aktrisaning shaxsiy hayoti oson kechmagan. U ancha kech turmush qurganini yashirmaydi. Bunga sabab sifatida esa san’atkorlarga nisbatan jamiyatdagi o‘ziga xos munosabatni ko‘rsatadi. U hayotini tushunadigan insonni uzoq kutgan.
Shu bilan birga, hayotdagi qiyinchiliklar va yo‘qotishlar uni sindirmagan. Aksincha, bu sinovlar uni yanada mustahkam va irodali insonga aylantirgan.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
