O‘zbekistonda havo ifloslanishining oldini olish va atrof-muhitni muhofaza qilish maqsadida yangi jarima choralari joriy etilmoqda. Prezident tomonidan 4 may kuni imzolangan tegishli qonun 5 avgustdan kuchga kiradi.
Yangi tartibga ko‘ra, yoqilg‘i hisoblanmaydigan materiallarni, shuningdek, turli chiqindilarni belgilanmagan joylarda ochiq alanga bilan yoqish huquqbuzarlik sifatida baholanadi. Bu o‘zgarishlar Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning havo ifloslanishiga oid 88-moddasiga kiritildi.
Qonunga muvofiq, yoqilg‘i, yoqilg‘i sifatida ishlatilishi mumkin bo‘lgan moddalar yoki ularning aralashmalarini, yoqilg‘i hisoblanmaydigan materiallarni hamda chiqindilarni mo‘ljallanmagan joylarda va maxsus qurilmalarsiz ochiq alanga bilan yoqish taqiqlanadi.
Shuningdek, issiqxonalarda, ishlab chiqarish binolarida va yoqish qurilmalarida shinalar, bitum, mazut, plyonkalar, sintetik karton va rezina kabi materiallarni yonilg‘i sifatida yoqish ham huquqbuzarlik hisoblanadi. Chunki bunday moddalar yonganda havoga inson salomatligi va tabiat uchun zararli bo‘lgan tutun hamda kimyoviy birikmalar tarqalishi mumkin.
Yangi qoidabuzarliklar uchun jarima miqdorlari ham belgilandi. Birinchi marta sodir etilgan holatda fuqarolarga bazaviy hisoblash miqdorining 15 baravaridan 25 baravarigacha, ya’ni 6,18 million so‘mdan 10,3 million so‘mgacha jarima qo‘llanishi mumkin.
Mansabdor shaxslar uchun esa jazo yanada og‘irroq. Ularga BHMning 25 baravaridan 50 baravarigacha, ya’ni 10,3 million so‘mdan 20,6 million so‘mgacha jarima belgilanadi.
Agar ushbu huquqbuzarlik ma’muriy jazo qo‘llanilganidan keyin bir yil ichida takroran sodir etilsa, jarima miqdori oshiriladi. Bunday holatda fuqarolar 10,3 million so‘mdan 20,6 million so‘mgacha, mansabdor shaxslar esa 20,6 million so‘mdan 28,84 million so‘mgacha jarima to‘lashi mumkin.
Mutaxassislar ta’kidlashicha, chiqindilarni nazoratsiz yoqish havo sifatiga salbiy ta’sir qiladi, aholi salomatligiga xavf tug‘diradi va ekologik vaziyatni yomonlashtiradi. Ayniqsa, plastik, rezina, shina, mazut va sintetik materiallar yonganda zararli gazlar ajralib chiqadi.
Qisqasi, 5 avgustdan boshlab chiqindilarni va yoqilg‘i hisoblanmaydigan materiallarni xohlagan joyda yoqish ancha qimmatga tushadi. Bu yerda maqsad faqat jarima emas, balki havoni toza saqlash, odamlar salomatligini himoya qilish va ekologik mas’uliyatni kuchaytirishdir. Tabiatni “o‘choq” deb o‘ylash davri tugayapti — endi har bir tutunning ham javobi bor.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
