Pul haqida haddan tashqari ko‘p o‘ylashning "yashirin xavfi" fosh bo‘ldi

Zamonaviy dunyoda moddiy barqarorlik haqida qayg‘urish tabiiy holatga aylangan, biroq bu fikrlar surunkali xavotirga aylansa, inson organizmi uchun halokatli zarbaga aylanishi mumkin.

Psixolog va tibbiyot mutaxassislarining ta’kidlashicha, pulni qayerdan topish, xarajatlarni qanday taqsimlash va keyin nima qilish kerakligi haqida to‘xtovsiz bosh qotirish surunkali ruhiy zo‘riqish (stress) keltirib chiqaradi hamda og‘ir asab kasalliklariga poydevor yaratadi.

Surunkali moliyaviy stress organizmni qanday yemiradi?

Moddiy yetishmovchilik yoki boylikni saqlab qolish borasidagi doimiy tashvish inson salomatligining barcha asosiy tizimlariga to‘g‘ridan to‘g‘ri salbiy ta’sir ko‘rsatadi:

• Asab tizimining sinishi: Uzluksiz xavotir miyani to‘xtovsiz «himoya» holatida ushlab turadi, natijada asab tolalari va neyron aloqalari zo‘riqib, surunkali depressiya va nevrozga olib keladi;

• Immunitetning keskin pasayishi: Stress gormoni — kortizolning muttasil yuqori bo‘lishi tabiiy immun himoyasini zaiflashtiradi, oqibatda tana har qanday yuqumli va yallig‘lanish kasalliklariga qarshi kurasha olmay qoladi;

• Yurak-qon tomir xavfi: Yurak urishining tezlashishi va tomirlarning qisqarishi qon bosimini oshirib, infarkt va insult xavfini bir necha baravarga kuchaytiradi;

• Uyqu va xotira yomonlashuvi: Tungi vaqtda pul haqidagi tashvishlar uyqu sifatini buzadi, chuqur uyqu fazasi yo‘qoladi, bu esa kunduzgi xotira pasayishi, diqqat tarqoqligi va doimiy kayfiyatsizlikni keltirib chiqaradi.

Yashirin charchoq: Ko‘pchilik tanasi holdan toyganini sezmay qoladi

Mutaxassislarning alohida xavotiriga sabab bo‘layotgan jihat — odamlarning ushbu xavfni o‘z vaqtida anglamasdan yashashidir:

• Odatiy holga aylangan bezovtalik: Minglab insonlar ichki qaltiroq, xavotir va ruhiy bosimni oddiy kundalik hayot tarzi deb hisoblab, tanalari qanchalik jiddiy holdan toyganini payqamaydi;

• Muvozanat zarurligi: Moliyaviy maqsadlar muhim, ammo sog‘liq yo‘qotilsa, topilgan mablag‘ning hech biri uni qaytara olmasligini unutmaslik lozim.

Shifokorlar moliyaviy muammolarni hal qilish barobarida miyani ortiqcha fikrlardan dam oldirish, sport, sayr va xotirjam uyquga alohida vaqt ajratishni tavsiya etadi.