Uyqusizlik umrni 12 foizga qisqartiradimi? Olimlar yangi uyqu me’yorlarini e’lon qildi
QisqachaAI yordamida tayyorlanganKo‘rsatish
- Xalqaro olimlar muntazam ravishda to‘yib uxlamaslik inson umrini 12 foizgacha qisqartirishi mumkinligini aniqladi.
- Mutaxassislar katta yoshli insonlarga kuniga o‘rtacha 8 soat uxlashni tavsiya etib, uyqu me’yorlarini yosh toifalariga ko‘ra taqsimlab chiqdi.
- Surunkali uyqu tanqisligi yurak-qon tomir kasalliklarini keltirib chiqaradi, shuningdek, miya faoliyati va immunitetning pasayishiga olib keladi.
Tibbiyot va sog‘lom turmush tarzi bo‘yicha izlanish olib borayotgan yetakchi xalqaro olimlar to‘laqonli va sifatli uyqu inson salomatligi, miya faoliyati hamda immunitetning bosh tayanchi ekanini yana bir bor isbotladi.
Mutaxassislar katta yoshli insonlarga kuniga o‘rtacha 8 soat uxlashni qat’iy tavsiya etmoqda. Biroq bu raqam har bir insonning yoshi va organizmining tiklanish ehtiyojlaridan kelib chiqib keskin farq qiladi.
Yosh bo‘yicha sutkalik uyqu me’yorlari
Inson ulg‘aygan sari uning uyquga bo‘lgan biologik talabi o‘zgarib boradi. Olimlar tomonidan ishlab chiqilgan rasmiy taqsimot:
Yosh toifasi | Tavsiya etiladigan uyqu davomiyligi | Organizm holati va izoh |
0 – 3 oylik | 14 – 17 soat | Miyaning jadal rivojlanishi va o‘sish davri |
4 – 11 oylik | 12 – 15 soat | Kunlik faollik va tiklanish muvozanati |
1 – 2 yosh | 11 – 14 soat | Harakat va til o‘rganish jarayoni uchun zarur |
3 – 5 yosh | 10 – 13 soat | Maktabgacha yoshdagi energiya sarfini qoplash |
6 – 13 yosh | 9 – 11 soat | Maktab davridagi aqliy yuklamalarni qayta ishlash |
14 – 17 yosh | 8 – 10 soat | O‘smirlik davridagi gormonal o‘zgarishlar davri |
18 – 65 yosh | 7 – 9 soat | Ish faoliyati, aqliy va jismoniy tiklanish (o‘rtacha 8 soat) |
65 yoshdan yuqori | 7 – 8 soat | Moddalar almashinuvi sekinlashuvi va barqaror dam olish |
Surunkali uyqusizlikning xavfli oqibatlari: Umr 12% ga qisqarishi mumkin
Tibbiy kuzatuvlar va ilmiy statistik ma’lumotlarga ko‘ra, sutkasiga muntazam ravishda 5–7 soatdan kam uxlash inson organizmi uchun sezilmas, ammo xalokatli asoratlarni keltirib chiqaradi:
Umr ko‘rish davomiyligi: Ayrim yirik tadqiqotlar muntazam ravishda to‘yib uxlamaslik va uyqu tanqisligi inson umrining 12 foizgacha qisqarishiga olib kelishi mumkinligini ko‘rsatmoqda;
Yurak va qon-tomir xavfi: Surunkali kam uxlash qon bosimining ko‘tarilishiga, qon tomirlarida yallig‘lanish jarayonlarining kuchayishiga hamda yurak xuruji xavfining ortishiga sabab bo‘ladi;
Immunitet va miya faoliyati: 7 soatdan kam uxlagan odamlarda miyaning toksinlardan tozalanish jarayoni to‘liq kechmaydi, xotira susayadi va diqqatni jamlash qobiliyati pasayadi.
To‘laqonli uyqu — kundalik zaruriyat
Mutaxassislarning xulosasiga ko‘ra, uyqu — bu shunchaki dam olish emas, balki organizm hujayralarining yangilanishi, stress garmonlarining kamayishi va uzoq umr ko‘rishning tabiiy kafolatidir. Kun tartibini tartibga solish va yoshga mos uyqu me’yoriga rioya qilish sog‘lom hayot uchun eng muhim qadamdir.
Izohlar 0
…