Электромобилларнинг «ўлик» аккумуляторларини тикловчи суюқлик топилди

Корнелл университети тадқиқотчилари литий-ионли аккумуляторларни қайта ишлашнинг янги технологиясини тақдим этишди. Бу усул батареяларни мураккаб ва қиммат жараёнларсиз қайта тиклаш имконини беради. Олимлар батареяларни кукун ҳолатига келтириш ёки материалларни эритиш ўрнига, мавжуд электродларни тозалаш ва улардан қайта фойдаланишни таклиф қилмоқдалар. Ушбу ишланма ДЕЭР (Директ Электроде-то-Электроде Регенератион) номини олди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Ҳозирги вақтда ишлатилган аккумуляторларнинг аксарияти икки усулда қайта ишланади: юқори ҳароратда эритилади ёки «қора масса» деб аталадиган кукун ҳолатига келтирилиб, ундан кимёвий йўл билан қимматбаҳо металлар ажратиб олинади. Ҳар иккала жараён ҳам катта миқдорда энергия, сув ва реагентларни талаб қилади. Янги ёндашув эса батареянинг асосий қисмларини парчаламасдан иш кўришга имкон беради.

Тадқиқот муаллифларининг сўзларига кўра, аккумуляторлар деградациясининг асосий сабаби электродларнинг бузилиши эмас, балки уларнинг юзасида ножўя кимёвий бирикмалар қатламининг ҳосил бўлишидир. Бу қатлам литий ионларининг ҳаракатига тўсқинлик қилади, натижада батарея сиғими пасаяди. ДЕЭР технологияси электродларни махсус ДМИ (1,3-диметил-2-имидазолидинон) моддаси асосидаги эритмада тозалашни кўзда тутади.

Лаборатория синовларида олимлар батареяларнинг дастлабки сиғимини 95 фоизгача тиклашга муваффақ бўлишди. Иқтисодий моделлаштириш шуни кўрсатдики, янги усул анъанавий қайта ишлашга қараганда аккумуляторлар ишлаб чиқариш таннархини тахминан 56 фоизга камайтириши мумкин. Шунингдек, ушбу технология энергия ва сув сарфини ҳамда зарарли чиқиндилар миқдорини сезиларли даражада қисқартиради.

Ишлаб чиқувчиларнинг фикрича, ушбу метод электромобиллар бозори ва энергияни сақлаш тизимлари ўсаётган бир пайтда жуда долзарб бўлади. Ҳозирда технология ўз сиғимининг 70–80 фоизини сақлаб қолган батареяларда муваффақиятли синовдан ўтказилди. Навбатдаги босқич жараённи саноат миқёсига олиб чиқиш ва янада мураккаб деградация ҳолатлари устида ишлашдан иборат бўлади.