Астрономлар коинотдаги сирли радиосиқналлар табиатини аниқлашди

Халқаро астрономлар жамоаси сўнгги йилларнинг энг ғайритабиий космик ҳодисаларидан бири — узоқ даврий радиотранзиентлар сирини очишга яқинлашди. Бу ноёб радиочастотали манбалар бир неча дақиқадан бир неча соатгача бўлган аниқ вақт оралиғида чақнашлар ҳосил қилади. 2022-йилда биринчи шундай объекти топилганидан бери олимлар бор-йўғи ўнтагача шундай манбани аниқлашга муваффақ бўлишган эди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Натуре Астрономй журналида эълон қилинган янги тадқиқот ушбу туркумнинг энг машҳур вакилларидан бири — АСКAP Ж1745 объектига бағишланган. Австралиянинг Аустралиан Square Километре Аррай Патфиндер (АСКAP) радиотелескопи ёрдамида топилган ушбу объектни ўрганиш учун олимлар бир вақтнинг ўзида радио диапазон ва рентген нурлари маълумотларини бирлаштирдилар. Бу усул содир бўлаётган жараёнларнинг тўлиқ манзарасини чизиш имконини берди.

Натижалар шуни кўрсатдики, АСКAP Ж1745 катта эҳтимол билан катаклизмик ўзгарувчан юлдуз — таркибида оқ митти юлдуз бўлган зич қўшалоқ тизимдир. Оқ митти юлдуз ўзининг ҳамроҳ юлдузидан моддаларни ўзига тортиб олади. Ушбу моддаларнинг тушиши натижасида рентген нурланиши кўринишидаги энергия ажралиб чиқади. Радиосиқналлар эса зарядланган зарраларнинг тизимдаги кучли магнит майдонлари билан ўзаро таъсири натижасида юзага келади.

Тадқиқотчиларнинг таъкидлашича, бундай юлдузларнинг магнит майдонлари МРТ аппаратининг магнит майдонидан минглаб марта кучлироқ бўлиши мумкин. Бу ҳолат қўшалоқ тизим компонентлари орасидаги доимий модда оқими билан биргаликда ғайритабиий даврий радиочақнашлар учун шароит яратади. АСКAP Ж1745 объекти биринчи марта нафақат радиосиқналлар, балки оптик диапазон ва рентген нурлари орқали ҳам ишончли тарзда идентификация қилинди.

Олимлар АСКAP Ж1745 объектини қадимги Миср иероглифларини тушунишга ёрдам берган Розетта тошига қиёслашмоқда. Агар бу ўхшашлик ўз тасдиғини топса, ушбу объектни янада чуқурроқ ўрганиш бир неча йил аввал кашф этилган бутун бир янги космик ҳодисалар синфини тушуниш учун калит бўлиши мумкин.