Netanyahu panikte: İsrail seçimlerinde Araplar sansasyon yaratarak planlarını bozuyor

İsrail'de yapılan parlamento seçimlerinin sonuçları nihai noktaya yaklaştıkça siyasi sahnedeki gerilim artıyor. Oyların yüzde 97'sinin sayıldığı bir ortamda, ne mevcut Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki sağ blok ne de muhalefet, çoğunluğu oluşturmak için gereken 61 sandalyeye ulaşabildi.

Bu seçim yarışındaki en büyük sürpriz, İsrail'de yaşayan Arap vatandaşların olağanüstü yüksek katılımı oldu. Parlamentoda tam 19 sandalye kazanan Araplar, ülkede yeni bir hükümetin kurulup kurulmayacağını veya düşeceğini belirleyen ana siyasi güç haline geliyor.

Arap seçmenler neden bu kadar aktifleşti?

İsrail nüfusunun en az yüzde 21'ini (yaklaşık 2,2 milyon kişi) oluşturan Araplar, bu seçimlerde tarihi bir birlik sergiledi:

• Filistin'deki durumun etkisi: Netanyahu hükümetinin Filistin topraklarındaki agresif politikası ve radikal bakanların (Smotrich dahil) Araplara yönelik açıklamaları, halkı yasal yollarla sesini çıkarmaya zorladı;

• Sabah yoğunluğu ve Netanyahu'nun endişesi: Arapların yaşadığı şehirlerde sandıklar açıldığı ilk dakikalardan itibaren yoğun bir insan akını gözlendi. Bu aktiviteyi gören Netanyahu paniğe kapılarak sosyal medya üzerinden destekçilerini 'hemen evden çıkıp oy kullanmaya' çağırmak zorunda kaldı;

• Parlamentodaki 19 sandalye: Arap partilerinin bu başarısı, onlara İsrail siyasi sahnesinde son yılların en büyük etki kozunu sundu.

Belirleyici sır: 400 binden fazla 'çift zarflı oy'

Nihai resmi sonuçların açıklanması için son tarih 4 Kasım olarak belirlendi. Şu anda süreci geciktiren temel faktör, özel kategorideki seçmenlerin oylarıdır:

• Kimler dahil: Askeri personel, diplomatlar, hastanedeki hastalar, mahkumlar ve kendi kayıtlı olduğu yer dışında oy kullanma hakkına sahip vatandaşlar;

• Yurt dışındakilere izin yok: Yurt dışında yaşayan veya seyahatte olan İsrail vatandaşlarının seçimlere katılmasına yasal olarak izin verilmemektedir;

• Neden 'çift zarflı': Her oy pusulası iki zarfa konulur. İlk zarfta vatandaşın kişisel bilgileri açılarak ana sandıkta tekrar oy kullanmadığı doğrulanır, ancak bundan sonra ikinci zarftaki oy genel sayıma eklenir. Bu nedenle 400 binden fazla oyun sayılması ek süre gerektirmektedir.

Araplar muhalefete mi katılacak yoksa Netanyahu yine durumdan kurtulacak mı?

Şu anda ana siyasi entrika, Arap milletvekilleri ile muhalefet arasındaki olası ittifak etrafında dönüyor:

• 'Birleşik Liste'nin şartı: Arap partileri sadece Netanyahu'yu iktidardan uzaklaştırmak amacıyla muhalefet koalisyonunu desteklemeye hazır, ancak eski Genelkurmay Başkanı Eisenkot liderliğindeki radikal askeri bloğa katılmak istemiyorlar;

• Muhalefet içindeki çatışma: Muhalefet kampının kendi içinde de Arap milletvekillerini hükümete dahil etme konusunda ciddi görüş ayrılıkları yaşanıyor;

• Yeni seçim riski: Eğer muhalefet Araplarla anlaşamaz ve koalisyon kuramazsa, durum yine Netanyahu'nun lehine işler: Erken seçim kararı aldırıp muhalefetin acizliğini öne sürerek iktidarı korumaya çalışabilir.

İsrail'de parlamentonun kaderi pamuk ipliğine bağlı. 4 Kasım'a kadar olan süre, ülkede büyük bir siyasi dönüşümün mü yaşanacağını yoksa uzun sürecek yeni bir yönetim krizinin mi başlayacağını belirleyecek.