Ermenistan ve Türkiye 33 yıllık gerilime son vermeye mi hazırlanıyor?

3 dk okuma11
Ermenistan ve Türkiye 33 yıllık gerilime son vermeye mi hazırlanıyor?

Erivan ile Ankara arasındaki ilişkilerde yeni bir dönem başlayabilir. Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, iki ülkenin diplomatik ilişkiler kurmaya ve uzun yıllardır kapalı olan ortak sınırı tamamen açmaya çok yakın olduğunu açıkladı. Paşinyan, son görüşmelerin ve ticari alandaki gelişmelerin ilişkilerin normalleşmesi için ciddi bir zemin oluşturduğunu vurguladı.

Ermenistan ile Türkiye arasındaki ilişkiler, yıllardır bölgedeki en karmaşık diplomatik meselelerden biri olmuştur. Ancak son dönemde iki ülke arasındaki diyalog hız kazanmış, ekonomik iş birliği ve sınırların açılmasına yönelik müzakereler yeni bir ivme yakalamıştır.

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın 14 Kasım'da Dublin'deki Uluslararası ve Avrupa İşleri Enstitüsü'nde yaptığı açıklamalar, bu sürecin önemli bir dönüm noktası olabileceğini gösterdi.

Paşinyan: «Son adıma çok yakınız»

Paşinyan, son yıllarda Ermenistan-Türkiye ilişkilerinde önemli olumlu gelişmeler yaşandığını belirtti. İki ülke arasında diplomatik ilişkiler henüz resmen kurulmamış olsa da, mevcut durumun eskisinden çok farklı olduğunu vurguladı.

Başbakan, ticari ilişkileri buna örnek olarak gösterdi. Türkiye şu anda Ermenistan'dan ihraç edilen ve ülkeye ithal edilen bazı ürünler için kendi yollarını kullanma imkânı tanıyor. Mallar iki ülke arasındaki doğrudan kara sınırı üzerinden değil, Gürcistan üzerinden taşınsa da Paşinyan bunu ilişkilerde gerçek bir değişim olarak değerlendirdi.

Ermenistan hükümet başkanı, «Yakın gelecekte Türkiye ile ilişkileri tamamen normalleştirmeyi başaracağımıza inanıyorum» dedi.

Ona göre taraflar artık en önemli aşamaya, yani diplomatik ilişkileri resmileştirme ve sınırları tamamen açma konusuna yaklaşmış durumda.

Erdoğan ile görüşme nasıl sonuçlandı?

Paşinyan, açıklamasında Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yakın zamanda yapılan görüşmeye de özel olarak değindi.

İki ülke lideri, 11 Kasım'da Türkiye'nin Antalya şehrinde, BM'nin COP31 iklim zirvesi kapsamında bir görüşme gerçekleştirdi. Ermenistan hükümetinin paylaştığı resmi bilgilere göre, görüşmede ikili ilişkileri normalleştirme sürecini mantıklı bir sona ulaştırmanın önemi vurgulandı.

Ayrıca daha önce varılan mutabakatların uygulanması, ticari-ekonomik ilişkilerin genişletilmesi ve bölgedeki ulaşım-iletişim hatlarının açılması konuları ele alındı.

Paşinyan bu görüşmeyi olumlu değerlendirdi. İki ülke liderinin ilişkilerde elde edilen sonuçları kaydettiğini ve sonraki adımları görüştüğünü belirtti.

Bu görüşmenin önemi, sadece siyasi açıklamalardan ibaret olmamasıdır. Taraflar ticaret, ulaşım ve bölgesel iş birliği gibi pratik konuları da gündeme taşıyor.

İki ülke sınırı neden 33 yıldır kapalı?

Ermenistan ile Türkiye arasındaki kara sınırı 1993 yılından beri kapalı. O dönemde Türkiye, Dağlık Karabağ çatışması nedeniyle Azerbaycan'a destek vererek Ermenistan ile sınırı kapatma kararı almıştı.

O günden bu yana iki ülke arasında resmi diplomatik ilişkiler kurulmadı. 2009 yılında ilişkileri normalleştirmeyi amaçlayan protokoller imzalanmış olsa da, bunlar onaylanmadı ve anlaşmalar tam olarak hayata geçirilmedi.

2021 yılının sonundan itibaren ise Erivan ve Ankara, ilişkileri yeniden tesis etmek için yeni bir müzakere süreci başlattı. Özel temsilciler atandı, çeşitli görüşmeler yapıldı ve bazı pratik adımlar atıldı.

2026 yılında ticari güzergahlardaki kısıtlamaların hafifletilmesi de önemli gelişmelerden biri oldu. Ancak bu önlemler, sınırın tamamen açıldığı veya diplomatik ilişkilerin kurulduğu anlamına gelmiyor.

Sınır açılırsa bölgede neler değişebilir?

Ermenistan ile Türkiye arasındaki sınırın açılması, sadece iki ülke için değil, tüm Güney Kafkasya bölgesi için de önemli ekonomik ve siyasi öneme sahip olabilir.

Birincisi, ticaret yolları kısalacak. Şu anda iki ülke arasındaki bazı ticari işlemler üçüncü ülkeler, özellikle Gürcistan üzerinden yapılıyor. Doğrudan sınırın açılması lojistik maliyetleri ve süreyi azaltabilir.

İkincisi, ulaşım bağlantıları genişleyecek. Demiryolu ve karayollarının yeniden faaliyete geçmesi, bölgedeki transit imkanlarını artırarak ticaret ve yatırım için yeni koşullar yaratabilir.

Üçüncüsü, diplomatik ilişkilerin yeniden tesisi Güney Kafkasya'daki siyasi atmosferi etkileyebilir. Ermenistan, Türkiye ve Azerbaycan arasındaki ilişkiler, bölgesel güvenlik ve ekonomik iş birliğinin önemli unsurlarından biri olarak kabul ediliyor.

Ancak bu sürecin başarısı sadece Erivan ve Ankara'nın isteğine bağlı değil. Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki barış süreci ve bölgesel ulaşım koridorlarına ilişkin mutabakatlar da önemli bir rol oynuyor.

En önemli soru: Sınır ne zaman açılacak?

Paşinyan'ın açıklaması, diplomatik süreçte ciddi bir ilerleme olduğunu gösteriyor. Ancak şu an için iki ülkenin sınırı tamamen açma veya diplomatik ilişkileri resmen kurma konusunda nihai bir karar aldığına dair resmi bir bilgi bulunmuyor.

Erdoğan ve Paşinyan 11 Kasım'da ilişkileri normalleştirme sürecini devam ettirmenin önemini vurgularken, Paşinyan 14 Kasım'da nihai aşamaya yaklaşıldığını belirtti.

Dolayısıyla mevcut durumu, tarihi bir anlaşma imzalandı şeklinde değil, uzun yıllar süren gerginlikten sonra önemli bir diplomatik fırsat doğdu şeklinde değerlendirmek daha doğru olacaktır.

Taraflar bu fırsatı değerlendirebilirse, Güney Kafkasya'daki siyasi ve ekonomik manzara değişebilir. 33 yıldır kapalı olan sınırın açılması, bölgede yeni ticaret yolları, iş birliği ve iyi komşuluk ilişkileri için kapı aralayabilir.

Makaleyi beğendiniz mi?

Abonelikle reklam yok

Zamin Premium — aylık 4 900 UZS

Yorumlar0

…

  1. Playmatch: Saha Sahiplerinin İşlerini Büyük Ölçüde Kolaylaştırıyor
  2. Playmatch: Futbol Oynamak İçin Gereken Tüm Hizmetler Tek Bir Uygulamada
  3. Eldor Şomurodov Futbol Akademisi ve TBC Bank: Çocukluk Hayallerinden Büyük Futbola
  4. Sürücüler ve Taşıyıcılar için OSGOP Sigortasının Avantajları
  5. Pure Milky'den bir sonraki yaratıcı: Her adım - değerli insanlara sevgiyle!
  6. Kredi alma imkanını artırmak için nerede çalışmak gerekir