AQSH blokadani bekor qiladimi? Eron bo‘g‘ozdagi yangi dengiz yo‘nalishini e’lon qildi

Dunyoning eng muhim neft va savdo arteriyalaridan biri bo‘lgan Hormuz bo‘g‘ozidagi keskinlikni yumshatish yo‘lida jiddiy siljish yuz berdi. Eron va Ummon qariyb uch oy davom etgan murakkab muzokaralardan so‘ng bo‘g‘oz orqali yuk tashish yo‘nalishi xaritasi (roadmap) bo‘yicha to‘liq kelishuvga erishdi.

Bu haqda Eron Tashqi ishlar vazirligi rasmiy vakili Esmoil Baqoiy «Press TV» telekanaliga bergan intervyusida ma’lum qildi.

Ikki qirg‘oqbo‘yi davlatning mustaqil qarori

Eron TIV rasmiysining ta’kidlashicha, so‘nggi uch hafta ichida Tehron va Maskat o‘rtasidagi diplomatik aloqalar katta yutuqlarga olib kelgan:

• Suverenitet va xavfsizlik: Mazkur kelishuv bo‘g‘ozga chegaradosh ikki mustaqil davlat o‘rtasidagi bitim bo‘lib, u tomonlarning suverenitetini saqlagan holda tijorat kemalarining xavfsiz o‘tishini ta’minlashga qaratilgan;

• Qo‘shma bayonot: Hozirda tomonlar bir qator yakuniy texnik masalalar hamda rasmiy qo‘shma bayonot matni ustida ish olib bormoqda.

Shu bilan birga, Tehron mintaqada tijorat kemalari qatnovi to‘liq tiklanishi uchun AQSHning dengiz blokadasi va tahdidlari to‘xtatilishi, shuningdek, so‘nggi ikki oy ichida yetkazilgan zarar va buzilgan majburiyatlar uchun kompensatsiya to‘lanishi shartligini bildirgan.

Yangi yo‘nalish qanday bo‘ladi va u qayerdan o‘tadi?

Eron Tashqi ishlar vaziri o‘rinbosari Kozim G‘aribobodiy avvalroq ushbu yo‘nalishning geografik koordinatalari va xususiyatlariga oydinlik kiritgan edi:

• Vaqtinchalik rejim: Yangi yo‘nalish vaqtinchalik maqomga ega bo‘lib, taxminan 2 oydan 4 oygacha amal qilishi kutilmoqda;

• Eski marshrutlar yopiladi: Lark oroli yaqinidagi shimoliy yo‘nalish hamda Ummon suvlari orqali o‘tuvchi janubiy qatnov yo‘li vaqtincha to‘xtatiladi;

• Yangi trayektoriya: Yuk kemalari uchun yangi koridor asosan Eron hududiy suvlari va qisman Ummon suvlari orqali o‘tadi.

Nazorat mexanizmi va AQSH blokadasining bekor qilinishi

«Reuters» agentligi xabariga ko‘ra, yangi kelishuv Tehronga Hormuz bo‘g‘ozi orqali Fors ko‘rfaziga kiruvchi barcha tijorat kemalarini bevosita nazorat qilish imkoniyatini beradi:

• Blokadaning bekor qilinishi: Rasmiy Vashington Hormuz bo‘g‘ozi orqali uzluksiz yuk tashishni ta’minlashga qaratilgan kelishuv rasman e’lon qilinganidan so‘ng Eron portlari va kemalariga qo‘yilgan dengiz blokadasini bekor qilishga tayyor ekanini bildirgan;

• Majburiyatlar ijrosi: AQSH rasmiylari bu qadam Tehronning bo‘g‘ozda xavfsiz qatnovini amalda ta’minlashi bilan bevosita bog‘liq bo‘lishini ta’kidlamoqda.

Fikringizni izohda qoldiring va maqolani tanishlaringizga Telegram yoki boshqa ijtimoiy tarmoqlar orqali ulashing.