SpaceX oʻzining Starpipe gaz quvurini quradi: Starbase logistikasida yangi davr

Elon Musk asos solgan SpaceX kompaniyasi Texasdagi Starbase kosmodromini yoqilgʻi bilan uzluksiz taʼminlash maqsadida xususiy metan gaz quvurini barpo etishga kirishmoqda. Starpipe deb nomlangan ushbu loyiha Starship raketa tizimini uchirish chastotasini oshirish va logistika xarajatlarini optimallashtirish yoʻlidagi strategik qadam hisoblanadi. Yangi infratuzilma obyekti kosmik kemalarni parvozga tayyorlash jarayonini sezilarli darajada tezlashtirishi kutilmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Lone Star Minerals Development LLC shoʻba korxonasi tomonidan taqdim etilgan hujjatlarga koʻra, Starpipe qurilishi 2026-yilning 7-iyulida boshlanishi rejalashtirilgan. Loyihani yakunlash va foydalanishga topshirish muddati etib 2027-yilning 26-yanvari belgilangan. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, ushbu quvur liniyasi Braunsvill kemachilik kanali shimolidagi sanoat zonasini Starbase start kompleksi bilan bogʻlaydi.

Logistik qaramlikka chek qoʻyiladi

Hozirgi vaqtda Starship sinovlari va parvozlari uchun zarur boʻlgan metan yoqilgʻisi kosmodromga koʻplab avtotsisternalar yordamida yetkazib berilmoqda. Har bir yirik parvoz oldidan oʻnlab yuk mashinalarining qatnovi nafaqat murakkab logistik zanjirni yuzaga keltirmoqda, balki tayyorgarlik jarayonini ham sekinlashtirmoqda. Starpipe ishga tushgach, metan toʻgʻridan-toʻgʻri quvur orqali keladi va start maydonchasi yaqinidagi maxsus qurilmalarda suyultiriladi.

Yangi gaz quvurining uzunligi taxminan 13 kilometrni, diametri esa qariyb 40 santimetrni tashkil etadi. Bu oʻlchamlar kosmodromning kelajakdagi ehtiyojlarini toʻliq qoplash va yoqilgʻi quyish jarayonini avtomatlashtirish imkonini beradi. Mazkur loyiha SpaceX kompaniyasining tashqi yetkazib beruvchilarga boʻlgan qaramligini kamaytirishga qaratilgan keng koʻlamli avtonomiya strategiyasining bir qismidir.

Toʻliq avtonom kosmodrom sari

Metan bilan bir qatorda, Starship parvozlari uchun ulkan miqdorda suyuq kislorod va suyuq azot talab etiladi. Shu maqsadda SpaceX hozirda start kompleksi yaqinida oʻzining havoni ajratish qurilmasini (ASU) qurishni davom ettirmoqda. Starpipe va ushbu zavodning birgalikdagi faoliyati Starbase majmuasini deyarli toʻliq mustaqil energiya va yoqilgʻi markaziga aylantiradi.

Qiziqarli jihati shundaki, Starbase oʻrni dastlab yaqin atrofda davlat metan quvuri oʻtishi rejalashtirilganini hisobga olib tanlangan edi. Biroq, ushbu davlat loyihasi amalga oshmay qolgani sababli, kompaniya koʻp yillar davomida yoqilgʻini yuk mashinalarida tashishga majbur boʻldi. Endilikda SpaceX bu muammoni oʻz kuchi bilan hal qilishga qaror qildi.

Kompaniyaning soʻnggi muvaffaqiyatlari, jumladan, Ship S40 prototipining uzoq davom etgan olovli sinovlari va qayta foydalaniladigan Starfall kapsulasining ilk parvozi, Starship loyihasi yakuniy bosqichga yaqinlashayotganidan dalolat beradi. Starpipe kabi infratuzilma loyihalari esa Mars va Oyga parvozlarni muntazam yoʻlga qoʻyish uchun poydevor boʻlib xizmat qiladi.