Janubiy Koreyada chiplar ishlab chiqarish uchun zarur boʻlgan gaz taqchilligi yuzaga keldi

Yarimoʻtkazgichlar sanoatining jahon miqyosidagi markazlaridan biri boʻlgan Janubiy Koreyada zamonaviy mikrosxemalar ishlab chiqarishda oʻta muhim hisoblangan yuqori tozalikdagi karbonat angidrid (CO2) gazi zaxiralari keskin kamayib ketdi. Ushbu xomashyo yetishmovchiligi nafaqat mintaqaviy ishlab chiqaruvchilar, balki butun dunyo boʻylab xotira chiplari va elektronika narxlarining koʻtarilishiga sabab boʻlishi mumkin. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

The Elec nashrining tarmoqdagi ishonchli manbalarga tayanib xabar berishicha, hozirda Janubiy Koreyadagi chip ishlab chiqaruvchilar va ularga xizmat koʻrsatuvchi yetkazib beruvchilarning qoʻlida bir oydan kamroq muddatga yetadigan gaz zaxirasi qolgan. Odatda kompaniyalar ikki haftalik operatsion zaxirani saqlab turishadi, bu esa taʼminotda uzilishlar boʻlgan taqdirda ham ishlab chiqarishni bir oy davomida barqaror ushlab turish imkonini beradi. Biroq hozirgi vaziyatda taklifning kamayishi xavotirli darajaga yetgan.

Samsung va SK hynix xavf ostida

Janubiy Koreyaning texnologik gigantlari ushbu gazning asosiy isteʼmolchilari hisoblanadi. Maʼlumotlarga koʻra, Samsung Electronics har oyda taxminan 1800–2000 tonna, SK hynix esa 600–700 tonna yuqori tozalikdagi CO2 isteʼmol qiladi. Hozircha bu taqchillik zavodlarning ish toʻxtashiga olib kelgani yoʻq, ammo har ikki kompaniya qoʻshimcha xaridlar hajmini oshirishga urinmoqda.

Bozor ishtirokchilarining taʼkidlashicha, ishlab chiqaruvchilar gaz uchun yuqori narx toʻlashga tayyor boʻlsalar-da, bozordan qoʻshimcha hajmdagi xomashyoni topish borgan sari qiyinlashmoqda. Bu esa ishlab chiqarish zanjirida jiddiy uzilishlar yuzaga kelishi mumkinligidan dalolat beradi.

Nima uchun bu gaz shunchalik muhim?

Yuqori tozalikdagi karbonat angidrid yarimoʻtkazgichli plastinalarni oʻta kritik tozalash (supercritical cleaning) jarayonida qoʻllaniladi. Bu holatda CO2 bir vaqtning oʻzida ham suyuqlik, ham gaz xususiyatlariga ega boʻladi. Bunday noyob holat zamonaviy chiplarning oʻta ingichka va zich joylashgan tuzilmalaridan ifloslanishlarni samarali ravishda olib tashlash imkonini beradi. Bu texnologiyasiz yuqori unumdorlikka ega mikrosxemalarni ishlab chiqarish deyarli imkonsizdir.

Taqchillikning asosiy sababi xomashyo ishlab chiqarishning qisqarishi bilan bogʻliq. Bunday gaz neftni qayta ishlash, neft-kimyo sanoati va vodorod ishlab chiqarishning qoʻshimcha mahsuloti sifatida olinadi. Janubiy Koreyadagi neft-kimyo korxonalarining quvvati pasayishi va Yaqin Sharqdagi geosiyosiy keskinlik tufayli neft yetkazib berishdagi beqarorlik vaziyatni yanada ogʻirlashtirgan.

2024-yil boshidan buyon suyultirilgan CO2 narxi taxminan 20 foizga oshgan. Mutaxassislarning fikricha, gaz taqchilligi kamida yil oxirigacha davom etadi. Agar vaziyat oʻnglanmasa, bu jahon bozorida DRAM va NAND xotira modullari narxining sezilarli darajada qimmatlashishiga olib kelishi mumkin, bu esa oʻz navbatida smartfon va kompyuterlar narxiga ham taʼsir qiladi.