Мамлакатимизда оила институтини мустаҳкамлаш ва аҳоли фаровонлигини ошириш борасида олиб борилаётган ислоҳотлар ўз мевасини бермоқда. «Оила ва гендер» илмий-тадқиқот институти томонидан ўтказилган кенг кўламли социологик тадқиқот натижалари шуни кўрсатдики, ўзбек оилаларида бахтиёрлик ҳисси йилдан-йилга юксалиб бормоқда.
Тадқиқот кўлами ва методологияси
Жорий йилнинг март-апрель ойларида Қорақалпоғистон Республикаси, Тошкент шаҳри ва барча вилоятларни қамраб олган сўровномада 12 697 нафар респондент иштирок этди. Оилаларнинг ҳолати 8 та асосий индикатор ва 21 та субиндикатордан иборат махсус интеграл индекс асосида баҳоланди. Бунда иқтисодий фаровонликдан тортиб, таълим имкониятлари, соғлиқни сақлаш ва оилавий қадриятларнинг аҳамиятигача бўлган барча муҳим жиҳатлар эътибор марказида бўлди.
Бахтлилик индекси: Барқарор ўсиш динамикаси
Методикага кўра, индекс -1 дан +1 гача бўлган шкалада ўлчанади. Таҳлилларга кўра, 2026 йилда Ўзбекистон оилаларининг умумий бахтлилик индекси 0,618 баллни ташкил этди. Ушбу кўрсаткич бахтлилик даражаси «юқори» эканидан далолат беради.
Солиштириш учун рақамларга назар ташласак:
2023 йил: 0,560 балл;
2025 йил: 0,611 балл;
2026 йил: 0,618 балл.
Сўнгги тўрт йил ичида бахтлилик индекси ўртача +0,058 баллга ошгани оилаларимиздаги ижобий муҳитнинг барқарорлигини намоён этади.
Асосий ютуқлар ва ижобий ўзгаришлар
Тадқиқот давомида деярли барча йўналишларда ўсиш қайд этилди:
Оилавий қадриятлар: Мазкур кўрсаткич энг юқори поғоналарда сақланиб қолмоқда — 2023 йилдаги 0,720 баллдан 2026 йилда 0,793 баллга етди.
Иқтисодий фаровонлик: Оилаларнинг моддий аҳволи яхшиланиши натижасида индикатор 2025 йилдаги 0,414 баллдан 0,439 баллга кўтарилди.
Иш билан таъминланганлик: Энг катта сакраш шу соҳада кузатилди — 2023 йилдаги 0,337 баллдан 0,489 баллгача ўсиш қайд этилди.
Таълим ва давлат хизматлари: Таълим олиш имконияти 0,522 баллни, давлат органлари фаолиятидан қониқиш эса 0,514 баллни ташкил этиб, фуқароларнинг давлат ислоҳотларига ишончи ортганини кўрсатди.
Демографик барқарорлик: Ушбу йўналиш 0,831 балл билан энг юқори барқарорлик кўрсаткичи бўлиб турибди.
Хулоса ўрнида айтиш мумкинки, оилавий ҳаётдан мамнунлик ва бахтлиликни ҳис қилиш индикаторининг 0,750 баллга етгани юртимиздаги ҳар бир хонадонда хотиржамлик ва шодлик ҳукм сураётганининг энг ёрқин ифодасидир.
Сизнингча, оиланинг бахтли бўлишида энг асосий омил нима: иқтисодий фаровонликми ёки маънавий қадриятлар?
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
