Тест натижалари: 234 минг абитуриент 56,7 баллик чегарадан ўта олмади

Ўзбекистонда 2026/2027 ўқув йили учун кириш тестларини топширган абитуриентларнинг катта қисми танловда қатнашиш учун зарур бўлган минимал натижани қайд эта олмаган. DTMStat платформаси ҳисоб-китобига кўра, имтиҳонда қатнашган қарийб 622 минг талабгорнинг 234 072 нафари 56,7 баллик чегарадан паст натижа кўрсатган.

Бу жами иштирокчиларнинг 37,6 фоизига тенг. Оддийроқ айтганда, ҳар уч нафар абитуриентдан камида бири олий таълим йўналишлари учун асосий танловга кириш имкониятини йўқотган.

Бироқ 56,7 баллдан ўтиш ҳам талабаликка қабул қилинди, дегани эмас. Абитуриентлар олдидаги энг мураккаб босқич — университет ва йўналишни тўғри танлаш ҳали олдинда.

234 минг абитуриент учун танлов шу ерда тўхтади

Таҳлилда тўлов-контракт бўйича минимал мезон сифатида 56,7 балл олинган. Ушбу натижа максимал 189 баллнинг 30 фоизини ташкил қилади.

Мазкур чегарадан паст балл олган абитуриентлар давлат олий таълим муассасаларидаги умумий танловда қатнашмайди. Аввалги қабул мавсумларида ҳам контракт учун 56,7, давлат гранти учун эса 68 балл минимал кўрсаткич сифатида белгиланган эди.

Аммо бу ерда икки тушунчани адаштирмаслик муҳим:

56,7 балл — контракт учун танловда қатнашишга имкон берувчи энг паст чегара;

68 балл — давлат грантига даъвогарлик қилиш учун минимал мезон.

Уларнинг ҳеч бири автоматик равишда талабалик ёки грантни кафолатламайди.

68 балл олганларнинг барчаси грантга кирмайди

Давлат гранти учун 68 балл тўплаш фақат танловда қатнашиш ҳуқуқини беради. Ҳақиқий ўтиш бали университет, таълим йўналиши, ўқитиш тили, квота ва рақобатга қараб анча юқори бўлиши мумкин.

Масалан, талаб юқори бўлган тиббиёт, ҳуқуқ, иқтисодиёт, ахборот технологиялари ёки хорижий тиллар йўналишларида грант учун 68 балл етарли бўлмаслиги табиий.

Шунингдек, 56,7 баллдан юқори натижа кўрсатган абитуриент ҳам нотўғри йўналиш танласа, контракт асосидаги ўринга кира олмаслиги мумкин. Чунки якуний натижа минимал чегара эмас, абитуриентнинг бошқа талабгорлар орасидаги ўрни бўйича аниқланади.

Расмий статистикада қанча абитуриент бор эди?

Билим ва малакаларни баҳолаш агентлиги маълумотига кўра, 2026/2027 ўқув йили қабули учун жами 677 907 нафар абитуриент онлайн рўйхатдан ўтган. Уларнинг 664 609 нафари тест синовларида иштирок этиши режалаштирилган эди.

DTMStat таҳлилида эса амалда имтиҳон топширганлар сони қарийб 622 минг нафар сифатида олинган. Расмий агентлик тестларда қатнашганлар ва уларнинг баллар бўйича тўлиқ тақсимотини алоҳида жадвал кўринишида эълон қилса, ушбу рақамларга янада аниқ баҳо бериш мумкин бўлади.

Ҳозирча 234 072 нафарлик кўрсаткични расмий якуний статистика эмас, очиқ натижалар асосида тузилган таҳлилий ҳисоб деб қабул қилиш тўғрироқ.

Бўсағадан ўтганлар энди нима қилади?

Тест натижаси эълон қилинганидан кейин абитуриентлар қабулнинг иккинчи босқичида олий таълим ташкилоти, йўналиш, таълим шакли, ўқитиш тили ва танлов устуворлигини белгилайди.

Билим ва малакаларни баҳолаш агентлигига кўра, талабаликка тавсия этилган ёки этилмагани ҳақидаги якуний натижа танловлар тўлиқ якунланганидан кейин бир ҳафта ичида эълон қилинади.

Шу босқичда абитуриент қуйидаги маълумотларга қараши зарур:

• ўз фанлар мажмуаси бўйича умумий рейтингдаги ўрни;

• йўналиш учун ажратилган грант ва контракт квоталари;

• ўтган йиллардаги ўтиш баллари;

• таълим тили ва шаклидаги рақобат;

• танланган бешта йўналишнинг устуворлик кетма-кетлиги.

Фақат ўтган йилги баллга қараб қарор қабул қилиш ҳам хатарли. Қабул квотаси, талабгорлар сони ва юқори балл олганлар улуши ўзгарса, ўтиш бали ҳам сезиларли силжиши мумкин.

Рақамлар қандай муаммони кўрсатмоқда?

37,6 фоизлик натижа фақат юз минглаб ёшларнинг имтиҳондан ўта олмаганини эмас, мактабдаги тайёргарлик, репетиторлик бозори ва тестга тайёрланиш усуллари ҳақида ҳам савол туғдиради.

Айниқса, абитуриентларнинг катта қисми максимал баллнинг учдан бир қисмига ҳам ета олмаган бўлса, муаммони фақат имтиҳон кунидаги ҳаяжон билан изоҳлаш қийин.

Шу билан бирга, 56,7 баллдан паст натижа инсоннинг келажаги тугади, дегани эмас. Касбий таълим, хусусий ва хорижий университетлар, кейинги қабул мавсумига пухта тайёргарлик каби бошқа йўллар ҳам мавжуд.

Имтиҳон бир кунлик натижани кўрсатади. Аммо абитуриентнинг кейинги қарорлари ушбу натижа унинг йўлидаги тўсиққа айланадими ёки янги режанинг бошланиши бўладими — шуни белгилайди.

Фикрингизни изоҳда қолдиринг ва мақолани танишларингизга Telegram ёки бошқа ижтимоий тармоқларда улашинг!