Фото: Президент матбуот хизмати
Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев Туркий давлатлар ташкилотига аъзо мамлакатлар делегациялари раҳбарлари билан биргаликда Қозоғистоннинг Туркистон шаҳридаги тарихий-маданий марказда бўлди. Ташриф доирасида олий мартабали меҳмонлар Марказий Осиё ислом меъморчилигининг энг ёрқин дурдоналаридан бири — Хожа Аҳмад Яссавий мақбарасини зиёрат қилди.
Қозоғистоннинг бош маънавий марказларидан бири ҳисобланган ушбу мажмуа нафақат туркий халқлар, балки бутун ислом олами учун катта тарихий ва маънавий аҳамиятга эга. Етакчилар буюк сўфий шоир, мутафаккир ва маърифатпарвар Хожа Аҳмад Яссавий хотирасига ҳурмат бажо келтирдилар.
Маълумки, Хожа Аҳмад Яссавий мақбараси XIV аср охирида Амир Темур фармойишига биноан барпо этилган. Мажмуа қурилиши 1389–1391 йилларда бошланган ва XIV аср охирига қадар давом этган. Бугунги кунда ушбу нодир обида ЮНЕСКОнинг Бутунжаҳон мероси рўйхатига киритилган.
Мақбара Марказий Осиёдаги ўрта аср ислом меъморчилигининг энг муҳташам ва ноёб намуналаридан бири ҳисобланади. Унинг бунёд этилишида Мовароуннаҳр усталари, шунингдек, турли ҳудудлардан келган меъморлар, наққошлар ва ҳунармандлар иштирок этган. Шу боис мажмуа қиёфасида туркий ва ислом цивилизациясининг бой меъморий анъаналари мужассам.
Ташриф давомида делегациялар раҳбарлари “Ҳазрат Султон” музей-қўриқхонасининг ташрифлар маркази билан ҳам танишди. Бу ерда зиёратчилар ва меҳмонларни қабул қилиш, кўргазмалар ташкил этиш ҳамда Туркистоннинг бой тарихий-маданий меросини кенг намойиш этиш учун замонавий шароитлар яратилган.
Марказда ўрта асрларга оид ноёб меросни сақлаш, ўрганиш ва тарғиб қилишга қаратилган доимий музей экспозицияси — “Ноёб экспонатлар зали” алоҳида ўрин тутади. Ушбу залда Хожа Аҳмад Яссавий мақбараси билан боғлиқ нодир тарихий ашёлар, XIV–XV асрларга мансуб осори атиқалар, меъморий ва амалий безак санъати намуналари, шунингдек, кулолчилик буюмлари намойиш этилган.
Экспозицияда мақбаранинг асл эшиги, Хожа Аҳмад Яссавий қабри устидаги ёпинчиқ, Амир Темур томонидан ҳадя қилинган бронза шамдонлар ҳамда Туркистоннинг қадимий тарихини ёритувчи археологик ва керамик топилмалар ҳам жой олган.
Бундай ёдгорликлар туркий халқларнинг муштарак тарихи, маънавий илдизлари ва маданий яқинлигини янада чуқур англашга хизмат қилади. Улар тарихий хотирани мустаҳкамлаш, маънавий меросни асраб-авайлаш ва келажак авлодларга етказишда муҳим аҳамиятга эга.
Таъкидланишича, Туркистондаги ушбу маданий ва маънавий масканлар қардош халқларни бирлаштирувчи муҳим кўприк вазифасини бажаради. Зеро, умумий тарих, муштарак эътиқод ва бой анъаналар туркий давлатлар ўртасидаги дўстлик ва ҳамкорликни янада мустаҳкамлайди.
Қисқаси, Шавкат Мирзиёев ва Туркий давлатлар ташкилоти делегациялари раҳбарларининг Хожа Аҳмад Яссавий мақбарасига ташрифи тарихий хотира, маънавий мерос ва қардошлик ришталарига бўлган юксак эҳтиром ифодаси бўлди. Туркистон яна бир бор туркий дунёнинг маънавий марказларидан бири эканини намоён этди.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг! 
