Tarih tekrarlanıyor, ancak bu sefer çok daha tehlikeli olabilir. 1980'lerdeki İran-Irak Savaşı sırasında "tankör savaşı" olarak bilinen deniz çatışması bugün tekrar gündeme geldi. O zamanlar 500'den fazla gemi hasar gördü ve yüzlerce denizci öldü. Zamin.uz, Financial Times analizlerine dayanarak, Hormuz Boğazı'ndaki yeni krizin ayrıntılarını sunmaktadır.
28 Şubat'ta, ABD ve İsrail'in İran'a verdiği saldırılardan sonra, Tahran yanıt harekâtını deniz yollarını engellemekle başlattı. Bu sadece yerel bir çatışma değil, aynı zamanda küresel ekonomiyi boğmaya yönelik bir girişimdir.
Stratejik arter: Sayılar konuştuğunda
Hormuz Boğazı, dünyanın en önemli enerji koridorudur. Üzerinden:
- Dünya ham petrol ticaretinin %35'i;
- Sıvılaştırılmış doğal gazın (STG) yaklaşık %20'si taşınıyor.
Şu ana kadar en az sekiz tanker saldırıya uğradı ve iki kişi hayatını kaybetti. Bu, deniz trafiğinin neredeyse kesintiye uğramasına ve yakıt fiyatlarında keskin bir artışa yol açtı.
ABD Muhafızları: Yeterli Güç Var mı?
ABD, 1980'lerde olduğu gibi, ticaret gemilerini askeri gözetim altında taşımaya çalışıyor. Ancak uzmanlar sorunu görüyor:
- Gecikme: Analitikçi Joshua Tallis, ABD'nin önümüzdeki 10 gün içinde tam koruma sağlayamayacağını düşünüyor.
- Kaynak sıkıntısı: Esmineslerin ve savaş uçaklarının büyük bir kısmı İran topraklarına saldırmakla meşgul.
- Yeni Tehdit: Su Üstü Dronları, gemilerin en zayıf noktası olan makine bölümüne saldırarak onları hızla batırıyor.
Bilgi için: 28 Şubat'tan beri ABD ordusu en az 17 İran gemisini yok ettiğini iddia ediyor.
İran'ın "yabancı gözleri"
Tahran'ın cephane havuzunda binlerce uçaksavar füze, Rusya ve Kuzey Kore'den satın alınan küçük denizaltılar ve dünyanın en büyük denizaltı minası rezervi bulunmaktadır. Minler henüz kullanılmamış olsa da, tek bir haber deniz sigortasının fiyatını havaya fırlatıyor. (28 Şubat'tan beri oranlar zaten 4-12 kat arttı).
İki taraflı kılıç
Bu çatışmada İran iki ateş arasında kaldı:
- Diplomatik baskı: Tankerlere saldırarak Tahran, Washington'ı savaşı durdurmaya zorlamak istiyor.
- Ekonomik intihar: İran, petrolünü çoğunlukla Çin'e satıyor ve bu hammadde de bu boğazdan geçiyor. Boğaz kapatılırsa, İran'ın kendisi de gelirsiz kalacak.
"Eğer petrolümüzü satamazsak, kimse satamaz" ilkesi, İran için ekonomik krizi hızlandırabilir.
Durum, Hormuz Boğazı'nı engellemenin kimseye fayda sağlamadığını gösteriyor, ancak taraflar konumlarını güçlendirmek için bu "enerji kolu"nu sonuna kadar kullanmaya hazır görünüyorlar.
Sizce, dünya topluluğu Hormuz Boğazı'ndaki kuşatmayı yakında çözebilir mi yoksa bizi uzun vadeli bir "enerji krizi" bekliyor mu?
“Zamin”i Telegram'da okuyun!
