Özbekistan kültür alanında yeni bir önemli konu gündeme geldi. 21 Nisan'da gerçekleşen açık görüşmede Kültür Bakanı Ozodbek Nazarbekov, sanatçıların vergilendirilmesine ilişkin yeni düzenlemeye dair görüşlerini bildirdi. Sözleri sadece sanat camiasını değil, geniş kamuoyunu da düşündürdü.
Bakanın vurguladığı gibi, bugün şarkıcılar ve konser faaliyeti yürüten icracılar fiilen vergi ödemektedir. Ancak sorun şu ki, bazı sanatçılar bu süreçten habersiz. Yani, çeşitli kaynaklardan ödemeler yapsalar da, bunu vergi olarak kabul etmiyor veya anlamıyorlar.
«Bu henüz onaylanmış bir karar değil, sadece bir proje. Tartışma sürecinde bazı sanatçılar vergi konusundaki bilgisizliklerini gösterdi. Aslında herkes ödüyor — düğünlerden de, konserlerden de. Sadece mesele — bu vergi sisteminin ne kadar doğru ve adil olduğu hakkında», — diye yorumladı bakan.
Bununla birlikte, vergi ödemekten kaçınma anlayışını sert bir dille eleştirdi. Kendisinin fikrine göre, bu mesele bir tartışma değil, bir görev olarak görülmeli. Çünkü tam da vergiler aracılığıyla ülkede barış, eğitim ve ekonomik istikrar sağlanmaktadır.
«Burada vergi ödeyip ödemeyeceğimiz meselesi tartışma konusu olmamalı. Herkes ödüyor, vergi ödemeyen kimse yok. 'Vergi ödemeyeceğim' demeye utanmak gerek. Bugün vergiler sayesinde rahat uyuyorsunuz, çocuklarınız okula gidiyor, huzurla iş yapıyorsunuz», — diye yorumladı Nazarbekov.
Bilgilere göre, Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni düzenlemeye göre, 1 Eylül 2026'dan itibaren tüm konser-gösteri hizmetleri "Soliq" mobil uygulaması üzerinden resmi olarak kaydedilecektir. Yeni sistem "bir hizmet — bir ödeme" prensibiyle çalışacaktır.
Bu mekanizmaya uygun olarak, icracıların gelir vergisi sabit bir miktarda olup, onların reytingine göre hesaplanacaktır. Vergi miktarı, BHM'nin 0,25 katından 3 katına kadar çıkabilir. Kurallara uyulmaması halinde ciddi cezalar uygulanması öngörülmüştür.
Elbette, bu yenilikler tüm taraflarca aynı şekilde kabul edilmemektedir. Bazı sanatçılar itirazlarını dile getirmektedir. Bunlardan biri olarak, halk sanatçısı Yulduz Usmonova da bu konuya ilişkin sert bir fikir beyan ederek kamuoyunda hararetli tartışmalara neden oldu.
İstatistik verilere göre, 2025 yılında 728 şarkıcı gelirleri hakkında vergi beyannamesi sunmuştur. Toplam gelirleri 3 milyar 728 milyon sumdan fazla olup, bundan 437 milyon sumdan fazla vergi hesaplanmıştır.
Görüldüğü gibi, alanda düzeni daha şeffaf hale getirme ve sistemi basitleştirme ihtiyacı vardır. Yeni kurallar tam da bu amaca yöneliktir. Şimdi en önemli soru — bu reformlar sanatçılar için gerçekten de kullanışlı ve adil olacak mı? Zaman bu soruya cevap verecektir.
